20 เรื่องราวของ ‘สืบ นาคะเสถียร’ จากวันแรกถึงวินาทีสุดท้ายของชีวิต

สืบ นาคะเสถียร เคยให้สัมภาษณ์ไว้ว่า ความหมายของคำว่า ‘Conservation’ (การอนุรักษ์) คือการรักษาโดยไม่ทำให้เปลี่ยนสภาพ ชายร่างโปร่ง ใส่แว่น สูบบุหรี่จัด ถือสมุดและกล้องถ่ายรูปเข้าป่า อุทิศตนในฐานะนักอนุรักษ์มาตลอดชีวิต เกียรติประวัติและผลงานมากมาย รวมทั้งเสียงปืนนัดนั้น ส่งผลให้หลายคนยกย่องว่าเขาเป็นฮีโร่

     แต่เมื่อเราค้นคว้าทำความเข้าใจชีวิตของผู้ชายคนนี้ ในอีกมุมหนึ่ง สืบก็คือคนที่ตั้งใจทำงานและรับผิดชอบหน้าที่ของตัวเอง รวมทั้งมุ่งมั่นตามปณิธานของตัวเองจนวินาทีสุดท้ายของลมหายใจ

01 เคยอยากสอบเข้าคณะสถาปัตย์ แต่สุดท้ายได้มาเรียนที่คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

02 เพื่อนเรียกพี่สืบว่า ‘ต่วย’ (ที่มาจากชื่อนิตยสาร ต่วย’ตูน) เพราะเป็นคนวาดรูปเก่ง มีความสามารถในทางศิลปะ มักวาดการ์ตูนล้อเลียนให้เพื่อน

03 สืบเป็นคนที่วิ่งเข้าเส้นชัยได้คนแรกๆ ในงานประเพณีงานแข่งวิ่งมาราธอน 15 กิโลเมตร คณะวนศาสตร์ เขาเคยฝึกว่ายน้ำทุกวัน วันละหลายพันเมตร เพื่อไปเป็นตัวแทนของมหาวิทยาลัย และยังเป็นนักกีฬาโปโลน้ำของมหาวิทยาลัยอีกด้วย

04 ในบรรดาศิษย์เก่าวนศาสตร์รุ่น 35 จำนวนทั้งหมด 120 คน มีคนสนใจงานด้านอนุรักษ์เพียง 5 คนเท่านั้น

05 การทำรังวางไข่ของนกบางชนิดที่อ่างเก็บน้ำบางพระ จ.ชลบุรี คืองานวิจัยชิ้นแรกของเขา

06 สืบเคยส่งบทกลอนเข้าประกวดคำขวัญด้านสัตว์ป่าป่าไม้และได้รางวัล

07 พรานที่มาส่องล่าสัตว์กลางคืนถูกจับกุมนับร้อยคนจากฝีมือของสืบ ในช่วงที่เขาทำงานอยู่ที่เขาเขียว

08 สไลด์ภาพสัตว์ป่าหายาก การบุกรุกทำลายป่า รวมถึงวิดีโอต่างๆ สืบบันทึกข้อมูลไว้อย่างเป็นสัดเป็นส่วน และไม่เคยหวงหากใครอยากนำไปเผยแพร่

09 ปี พ.ศ. 2528 เขาเคยไปลงพื้นที่วิจัยชีวิตกวางผากับ ดอกเตอร์แซนโดร โรวาลี ที่ดอยม่อนจอง เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่

10 การเสียชีวิตของเจ้าหน้าที่ที่ออกสำรวจวิจัยกวางผาในวันนั้นทำให้สืบเข้าใจถึงความเสี่ยงอันตรายที่แท้จริงของนักพิทักษ์ป่า

11 ครั้งหนึ่งมีงูจงอางพุ่งออกมาจากโพรงไม้ สืบออกเรือตามไปช่วยเพราะงูจะหมดแรงตายก่อนที่จะว่ายข้ามแม่น้ำไปถึงอีกฝั่งทั้งๆ ที่ไม่เคยจับงูพิษมาก่อน ระยะทางจากจุดที่จับงูห่างจากโรงพยาบาลไม่ต่ำกว่า 6 ชั่วโมง สุดท้ายงูจงอางตัวนั้นก็ถูกยัดลงกระสอบอย่างปลอดภัย

12 สืบค้นพบรังนกกระสาคอขาวปากแดงครั้งแรกในประเทศไทยระหว่างทำโครงการอพยพสัตว์ที่เขื่อนเชี่ยวหลาน

13 รศ.ดร. นริศ ภูมิภาคพันธ์ อาจารย์ประจำคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บอกว่าสืบไม่ใช้คำว่า ‘ไอ้-อี’ เรียกใคร แม้แต่กับลูกน้องของตัวเอง

14 ตอนที่ ‘ฝน’ – ชินรัตน์ นาคะเสถียร ลูกสาวของสืบ อายุประมาณ 8-9 ขวบ เธอมักจะเห็นพ่อในสภาพที่เหน็ดเหนื่อยตลอด สืบมักจะชวนชินรัตน์คุยเรื่องอาชีพในอนาคต และชวนเก็บฝักจามจุรีข้างทางไปปลูกเมื่อขับรถไปต่างจังหวัด

15 สืบเคยยืมเงินแม่เดือนละ 20,000 บาทโดยที่ไม่บอกแม่ว่านำไปจ่ายเงินเดือนให้ลูกน้องเพราะระบบราชการตกเบิกช้า

16 เขาเคยจัดดนตรี ‘คนรักป่า’ ขึ้นเพื่อนำเงินมาตัดชุดลาดตระเวนให้ลูกน้อง หรือทำประกันชีวิตให้กับพนักงานพิทักษ์ป่าของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งทุกคน

17 สืบตัดสินใจมาเป็นหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งแทนการไปเรียนต่อปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์

18 สืบให้ความรู้กับชาวบ้านที่อยู่ในพื้นที่ด้วยการจัดนิทรรศการและทำสื่อต่างๆ จากภาพที่เขาถ่ายเองและล้างอัดเอง และแน่นอนว่าเขาใช้เงินส่วนตัวทุกครั้ง

19 เวลาที่เข้าป่า สืบมักจะย้ายไปนอนคนเดียวเพราะรู้ดีว่าตัวเองมีค่าหัว และอาจจะมีคนลอบทำร้ายได้

20 ก่อนกระทำอัตวินิบาตกรรม สืบเขียนพินัยกรรมและจัดสรรสิ่งของทั้งหมดไว้อย่างเป็นสัดส่วน และข้อความในจดหมายที่เสียบไว้ใต้หมอน สืบเขียนไว้ว่า “ผมมีเจตนาที่จะฆ่าตัวเอง โดยไม่มีผู้ใดเกี่ยวข้องในกรณีนี้ทั้งสิ้น”

 

เรื่อง : ณัฐชานันท์ กล้าหาญ


+ สืบ นาคะเสถียร | Conservation หรือการอนุรักษ์ คือการรักษาโดยไม่ทำให้เปลี่ยนสภาพ

+ มองความงดงามของป่าไม้ที่รายล้อมตัว ผ่านสายตาของ ‘สืบ นาคะเสถียร’

 

 

Share Post
Like 10 View 48151

Author

a day BULLETIN Team

Where the Conversations Begin: เชื่อมโยงผู้คนหลากหลายแวดวงเข้าด้วยกัน รวมตัวให้เป็นปรากฏการณ์ทางสังคม ชวนตั้งคำถามกับสิ่งเก่า กระตุ้นให้เกิดความคิดใหม่