Teksi! Taxi! ถึงจะรับบ้างไม่รับบ้าง แต่ (เกือบ) ทุกประเทศทั่วโลกต่างก็เรียก Taxi ว่าแท็กซี่

วันหยุดที่ผ่านมา เรามีโอกาสได้นั่งสนทนาแลกเปลี่ยนคำศัพท์กับเพื่อนๆ จากหลายประเทศ ทั้งเยอรมัน ฝรั่งเศส อาร์เจนตินา ยูเครน และมาเลเซีย ความตลกคือทุกครั้งที่แต่ละคนผลัดกันพูดภาษาของตัวเองจนเวียนมาถึงชาวไทยอย่างเรา คำศัพท์ที่ชาวยุโรปและอเมริกาใต้ออกเสียงคล้ายๆ จะกลับตาลปัตรเป็นคำแปลกประหลาดที่ชวนให้หัวเราะเสมอ

     ขอยกตัวอย่างเช่น คำภาษาอังกฤษว่า ‘Paper’

     ชาวเยอรมันเรียกว่า Papier (อ่านว่า พาเพียร์)

     ชาวฝรั่งเศสเรียกว่า Papier (อ่านว่า ปาเปีย)

     ชาวอาร์เจนตินาเรียกว่า Papel (อ่านว่า ปาเปล)

     ชาวยูเครนเรียกว่า папір (อ่านว่า ปาเปียร์)

     และพอถึงตาเรา… กระดาษ! โอ้โห ยูนีคมากๆ ไม่ปงไม่ปาไม่พาไปไหนทั้งนั้น

 

     หรือแม้แต่คำว่า ‘Cat’ ที่เพื่อนเยอรมันจะออกเสียงว่า Katze (คัทเซ่อะ) ฝรั่งเศส Chat (ชาต์) อาร์เจนตินา Gato (กาโต) ยูเครน Kit (คีต) จนมาถึงไทย… แมว! (เล่นเอาง่ายๆ ตามเสียงแมวร้องเลยสินะ – เพื่อนเยอรมันพูดพร้อมหัวเราะ)

     ทั้งนี้ก็เพราะว่าภาษาแถบยุโรปและอเมริกาใต้ ซึ่งพูดภาษาโปรตุเกสและสเปนนั้นที่มาจากรากภาษาเดียวกัน ก็คือ ละติน (Latin) ทำให้คำศัพท์หลายคำออกเสียงหรือสะกดคล้ายๆ กัน ส่วนภาษาไทยนั้นมีส่วนผสมจากทั้งคำไทย ขอมโบราณ บาลี และสันสกฤต

 

     แต่หลังจากนั้น พอเพื่อนชาวยูเครนถามว่าแล้วคำว่า ‘Taxi’ ล่ะ ทุกคนพูดว่าอะไร กลับได้ผลลัพธ์ที่น่าสนใจมากๆ นั่นคือ เยอรมัน Taxi (ทักซี่) ฝรั่งเศส Taxi (แต็กซี่) อาร์เจนตินา Taxi (แต็กซี่) ยูเครน Takci (ตั๊กซี่) ไทย Taxi (แท็กซี่) และแม้แต่มาเลเซีย Teksi (เท็กซี่) นับว่าเป็นคำศัพท์เพียงไม่กี่คำที่ประเทศซึ่งอยู่ห่างกันอีกซีกโลกก็ออกเสียงคล้ายกัน ถึงแม้จะมีการสะกดที่แตกต่างกันเล็กน้อยก็ตาม

     ทำไมคำว่า แท็กซี่ ถึงเป็นคำศัพท์ที่สากลขนาดนี้ มันมีที่มาจากไหน แล้วได้รับความนิยมจนสอดแทรกไปอยู่ในภาษาส่วนใหญ่ทั่วโลกได้อย่างไร ไปหาคำตอบพร้อมกับเราเลย

 

taxi

 

     คำว่า Taxi ปรากฏขึ้นอย่างแพร่หลายในกรุงลอนดอนช่วงเดือนมีนาคม ปี ค.ศ. 1907 โดยเป็นคำย่อที่มาจากคำว่า Taximeter Cab ซึ่งแยกออกมาได้ 3 คำ นั่นคือ Taxi, Meter และ Cab

     Taxi เป็นรากศัพท์ภาษาละตินในยุคกลาง ซึ่งมาจาก คำว่า taxa หมายถึงภาษีหรือการคิดเงิน

     Meter มาจากภาษากรีกว่า metron แปลว่า วัดระยะทาง

     และ Cab มาจากคำว่า cabriolet หรือรถม้าลากจูง

     พอรวมกัน คำว่า Taximeter Cab จึงหมายถึงยานพาหนะที่เก็บเงินโดยการวัดระยะทางนั่นเอง

 

     ต่อมา แฮร์รี เอ็น อัลเลน นักธุรกิจชาวนิวยอร์กได้นำเข้ารถแท็กซี่มาจากฝรั่งเศส โดยเขาเรียกมันสั้นๆ ว่า taxi พร้อมกับพ่นสีเหลืองสดใสให้สามารถมองเห็นได้จากระยะไกล มันจึงกลายเป็นสัญลักษณ์สุดไอคอนิกแห่งมหานครนิวยอร์ก และยังแพร่หลายไปทั่วสหรัฐอเมริกา

     อย่างไรก็ตาม มีการค้นพบที่น่าทึ่งว่าจริงๆ แล้วระบบรถแท็กซี่มิเตอร์นั้นเริ่มขึ้นตั้งแต่ 2,000 กว่าปีก่อนในอาณาจักรโรมัน โดยมีรูปร่างหน้าตาคล้ายรถม้าที่เราเห็นตามหนังพีเรียด แต่ความพิเศษคือล้อของรถม้าจะต่อกับเฟืองเป็นทอดๆ ทำให้เฟืองทั้งระบบหมุนตามล้อเมื่อรถเคลื่อนที่ และจะทำให้ ‘เม็ดกลม’ ที่คนขับใส่ไว้ในช่องใส่เม็ดกลมถูกปล่อยหล่นลงในถาดท้ายรถหนึ่งเม็ดทุกๆ ครั้งที่ระยะทางครบรอบที่กำหนด เมื่อถึงที่หมาย ผู้โดยสารจะจ่ายค่าโดยสารตามจำนวนเม็ดกลมที่หล่นลงมาในถาด หลังจากนั้นคนขับจะเก็บเม็ดกลมกลับเข้าไปในช่อง พร้อมกับรอลูกค้าคนต่อไป

     แต่เมื่ออาณาจักรโรมันล่มสลายลง เทคโนโลยีแท็กซี่มิเตอร์ยุคแรกเริ่มก็หายไปจากหน้าประวัติศาสตร์นานกว่าพันปี จนถึงต้นศตวรรษที่ 17 บริการรถม้ารับจ้างก็กลับมาให้บริการในปารีสและลอนดอน โดยมีการกำหนดระเบียบและควบคุมจำนวนรถอย่างชัดเจน พอถึงศตวรรษที่ 19 รถม้าเริ่มขนาดใหญ่ขึ้น มีความเร็ว และมีความปลอดภัยมากขึ้น แต่ยังใช้ม้าลาก ซึ่งเรียกว่า รถแฮนซัม แค็บ (Hansom cabs)

     รถแท็กซี่หน้าตาแบบปัจจุบันที่เราคุ้นเคยถือกำเนิดขึ้นในปี ค.ศ. 1899 ที่เมืองสตุทท์การ์ท ประเทศเยอรมนี โดยมีฟรีดิช ไกรเนอร์ เป็นหัวหลัก เขาผลิตรถแท็กซี่ที่ใช้น้ำมันเป็นเชื้อเพลิง และวิ่งโดยเก็บเงินตามระยะทาง ซึ่งหลังจากนั้น แฮร์รี เอ็น อัลเลน ก็ได้นำเข้ารถชนิดนี้ในนิวยอร์กและเรียกมันว่า แท็กซี่ ในที่สุด

 

taxi

 

     คำว่า แท็กซี่ เผยแพร่อย่างรวดเร็วจากหัวเมืองใหญ่ต่างๆ ของประเทศอเมริกา ไปจนถึงทวีปยุโรปและเอเชีย โดยเฉพาะในเมืองหลวงที่มีอัตราเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เช่น โตเกียว ฮ่องกง สิงคโปร์ รวมถึงกรุงเทพฯ คำว่า แท็กซี่ จึงผสมผสานเข้าไปอยู่ในภาษาท้องถิ่นในประเทศนั้นๆ โดยอาจมีสำเนียงการออกเสียงและการสะกดตัวอักษรที่แตกต่างกันออกไปเล็กน้อย เช่น Taxi Taksi Teksi หรือ Takci

     เพราะได้รับความนิยมขนาดนี้ ทำให้ปัจจุบัน แท็กซี่ได้กลายเป็นหนึ่งในคำที่สากลที่สุด พอๆ กับคำว่า Coffee/Kafe, Mama, Papa และ OK

 

Taxi เป็น Verb ได้ด้วย

     นอกจาก Taxi จะเป็นคำนาม (Noun) ที่ใช้เรียกรถรับจ้างตามระยะทางแล้ว taxi ในภาษาอังกฤษ ยังสามารถทำหน้าที่เป็นกริยา (Verb) ได้ด้วย

     ในแวดวงการบิน คำว่า taxi หมายถึง การที่เครื่องบินกำลังเร่งความเร็วบนรันเวย์เวลาจะบินขึ้น หรือความเร็วลงเวลาจะลงจอด เช่น

     The plane is taxiing down the runway. – เครื่องบินกำลังแล่นลงไปวิ่งบนรันเวย์

 


ที่มา: 

Share Post
Like 0 View 262

Author

ฐิติชญา อนันต์ศิริภัณฑ์

หญิงสาว multi art skill ที่รับทำทุกอย่าง! จริงจังมากกับการคุมโทน ชอบใช้ชีวิตเหงาๆ อยู่ในโลกอินเทอร์เน็ต อุทิศชีวิตตอนกลางคืนให้การติ่งบังทัน อยากเลี้ยงน้องหมา และช่วยเอ็นดูน้องด้วยนะคะ

พัทธมน วงษ์รัตนะ

อดีตนักศึกษาเอกภาษาเยอรมัน ผู้ชอบตีเนียนเป็นคนโลคอลเวลาไปเที่ยว พยายามกินอาหารมังสวิรัติ แต่ตัดใจจากหมูกรอบไม่ได้สักที