Homeพชร สูงเด่น

พชร สูงเด่น

“วันนี้เป็นวันสงกรานต์ หนุ่มสาวชาวบ้านเบิกบานจิตใจจริงเอย ตอนเช้าทำบุญ ทำบุญตักบาตร ทำบุญร่วมชาติ ตักบาตรร่วมขันกันเอย…” สงกรานต์ผ่านไปแล้ว แต่เชื่อว่าทำนองเพลงรำวงวันสงกรานต์ที่เป็นดั่งเพลงชาติ ไม่ต้องฮิต ไม่ต้องขอก็จะเปิดให้ไปทั่วห้าง วัด รถไฟฟ้า ฯลฯ แม้จะร้องตามไม่ได้ ดำน้ำเนื้อเพลงไปบ้าง แต่น่าจะมีใครเผลอติดปากร้องตามกันไปอีกสักพักหลังสงกรานต์นี้  

อาจไม่สามารถหาคำแปล ‘KORA’ ได้ความหมายตรงตามวัฒนธรรมและบริบทเฉพาะตัวของทิเบต แต่จับใจความได้ว่ามันคือการเดินท่องวนไปในสถานที่ หรือรอบวัตถุศักดิ์สิทธิ์ (คล้ายเวียนเทียน) ด้วยเป้าประสงค์สำคัญคือให้การออกเดินทางกายภาพนั้นพากายกลับสู่ใจเพื่อภาวนา จาริกแสวงบุญ หรือเฉลิมฉลองการสิ้นสุดของภารกิจต่างๆ      ความจำกัดของคำที่ไม่สามารถแปลได้จากภาษาหนึ่งไปอีกภาษา อาจทำให้ภาพ KORA เป็นพิธีกรรมทางศาสนา หากเทนซิน

ร้านค้าปิดกันแทบทั้งเมือง ผู้คนออกจากบ้านกันแต่เช้า บ้างคาดผม บ้างถือธง บ้างถือป้ายขนาดใหญ่เดินคู่กันไปสองสามคน รูปแบบการสื่อสารต่างกัน หากข้อความนั้นเดียวกัน พวกเขาเดินตรงลงเขาไปยังจุดเดียวกัน ไปยังใจกลางเมืองดารัมซาลา เมืองลี้ภัยของชาวทิเบตในอินเดียตอนเหนือ ใจกลางเมืองที่พวกเขาเคยเป็นสักขีพยานให้กับนับร้อยชีวิตที่จุดไฟเผาตัวเอง เพื่อร้องบอกให้โลกเห็นว่าทิเบตมีตัวตน ให้โลกได้ยินว่าทิเบตไม่ใช่ - และไม่เคย

ฉันเหนื่อย เหนื่อยเดินประท้วงทุกสิบมีนา ตะโกนโห่ร้องก้องไปในหุบเขาดารัมซาลา   ฉันเหนื่อย เหนื่อยกับการขายเสื้อผ้าริมถนน สี่สิบปีแห่งการอดทน รอคอยความหวังเล็กราวฝุ่นผง   ฉันเหนื่อย เหนื่อยกินข้าวกับดาล1 ให้อาหารวัวควายในป่าคานาคาธา   ฉันเหนื่อย เหนื่อยลากโดตี2ไปมา บนพื้นโคลนถนนแมนกูทิลา   ฉันเหนื่อย เหนื่อยกับการต่อสู้ให้ประเทศ ที่ฉันไม่เคยเห็น —I’m Tired3 เขียนโดย Tenzin Tsundue        เทนซิน ซุนดู (Tenzin Tsundue) กวี นักเขียน นักเคลื่อนไหว ชาวทิเบตลี้ภัยที่อาศัยอยู่ในดารัมซาลา

ประชาธิปไตย คำใหญ่ๆ ที่ใช้กันจนชิน ได้ยินกันทุกวัน คำที่หลายคนมุ่งมั่นฟันฝ่าให้ได้มา คำว่า ‘demo’ รากศัพท์ภาษากรีกโบราณที่แปลตรงตัวได้ว่า ‘ประชาชน’ และ ‘kratos’ อันหมายถึง ‘อำนาจการปกครอง’ ประกอบกันเป็นความหมายที่เราเข้าใจกันมานานว่าคือการปกครองที่อำนาจสูงสุด (ควร) เป็นของประชาชน  

หนังสือ Mind of Mahatama Gandhi1 หัวข้อ Essence of Democracy ได้บันทึกคำกล่าวหนึ่งของคานธีเอาไว้ว่า “แก่นแท้ของประชาธิปไตยไม่ใช่วิธีการที่จะเกิดขึ้นได้ด้วยการเปลี่ยนแปลงหรือล้มเลิกรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง แต่มันต้องใช้การเปลี่ยนแปลงหัวใจของผู้คน”      การเปลี่ยนแปลงที่แท้จริง ต้องเริ่มจากข้างใน

มันมีเหตุผลที่คำกล่าวว่า ‘การเดินทางสำคัญกว่าจุดหมาย’ ถูกยกขึ้นมากล่าวบ่อยครั้งทั้งในแง่การใช้ชีวิตและการเดินทาง นอกไปจากการเลือกปลายทางที่จะไปด้วยเหตุผลต่างๆ นานาแล้ว การเลือกวิธีการเดินทางก็ดูจะให้ประสบการณ์ที่ต่างกันไปในแต่ละครั้ง บ้างถึงเร็วแต่ก็พลาดโอกาสเห็นวิวข้างทาง บ้างหนทางก็ไม่สะดวกเท่าไหร่      แต่เวลาที่ยืดออกไปก็ดูจะทำให้มิตรภาพระหว่างทางขยายตาม โดยปกติแล้วเราจะดูแผนที่ ดูสภาพภูมิประเทศเชื่อมต่อระหว่างต้นทางและปลายทาง และเมื่อครั้งมาถึงประเทศแถบคาบสมุทรสแกนดิเนเวียที่ประเทศต่างๆ ถูกห้อมล้อมด้วยทะเลเหนือและทะเลบอลติก จึงไม่พลาดที่จะลองหาวิธีการเดินทางโดยเรือ

ชีวิตหลังความตายมีจริงมั้ยไม่มีใครรู้ แต่ที่รู้แน่ๆ คือเราต่างทิ้งสิ่งของเครื่องใช้มากมาย ในวันที่เราหายไปจากโลกนี้ สิ่งของที่คนเบื้องหลังกลืนไม่เข้าคายไม่ออก จะทิ้งก็เกรงใจคนที่จากไปแล้ว ครั้นจะเก็บไว้ก็ไร้ความจำเป็น      เดธคลีนนิง (Death Cleaning) หรือ เดอสแต็กนิง (Döstädning) ที่แปลตรงตัวได้ว่า

เมื่อการเดินทางคือการแสวงหา เมื่อการท่องไปไกลเพื่อใกล้ (ภู) เขา คือการกลับมาใกล้ใจเราเอง      Sacred Mountain Festival1 เทศกาลภูเขาศักดิ์สิทธิ์ การรวมตัวกันของจิตวิญญาณผู้คน ชุมชน และธรรมชาติ เขาทั้งหลายที่เดินทางมาบนหุบเขาใต้ดอยหลวงเชียงดาว เพื่อพบกับเขาอีกหลายๆ คนที่ต่างอยู่บนเส้นทางแสวงหาคุณค่า