Yesterday: ความฝัน ไข่คน และแม่ผู้เป็นที่รัก สู่บทเพลงอมตะแห่งวันวาน วันนี้ และตลอดไป

Lyrics of Life
24 Aug 2019
เรื่องโดย:

ชยพล ทองสวัสดิ์, ฐิติชญา อนันต์ศิริภัณฑ์

ลองจินตนาการว่าจะเป็นอย่างไรหากโลกนี้ไม่มีบทเพลงของ The Beatles? 

     คำถามง่ายๆ ที่ถูกใส่ไอเดียสู่การพัฒนาเรื่องราวให้มีสีสันตามสไตล์ฮอลลีวูดจนกลายมาเป็นภาพยนตร์รอมคอมอย่าง Yesterday ของผู้กำกับ แดนนี บอยล์ (Danny Boyle) และเขียนบทโดย ริชาร์ด เคอร์ติส (Richard Curtis) แน่นอนว่าแฟนเพลงสี่เต่าทองเห็นชื่อปั๊บก็ต้องรู้ปุ๊บว่ามันมาจากบทเพลงบัลลาดอมตะนิรันดร์กาลของสี่เต่าทองที่พวกเขารัก เขียนขึ้นโดย พอล แม็กคาร์ตนีย์ หนึ่งในสมาชิกสี่เต่าทอง (และเป็นหนึ่งในสองสมาชิกร่วมกับ ริงโก สตาร์ ที่ยังคงมีชีวิตอยู่) ซึ่งแฟนเพลงสี่เต่าทองชาวไทยกำลังจะได้รับชมกันช่วงปลายเดือนสิงหาคมนี้

 

     ย้อนกลับไปช่วงทศวรรษที่ 1960s และเป็นยุคที่กระแสร็อกแอนด์โรลครองโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับความคลั่งไคล้ The Beatles ของคนหนุ่มสาวทั่วโลกที่จุดกระแส Beatlemania ในทศวรรษนั้น Yesterday ถูกปล่อยออกสู่ผู้ฟังครั้งแรกกับอัลบั้ม Help! ในเดือนสิงหาคมปี 1965 ก่อนที่บทเพลงที่มีความยาวเพียงแค่ 2.03 นาทีนี้จะสั่นสะเทือนโลกดนตรีอย่างมาก ทั้งการเป็นเพลงที่ถูกนำมาคัฟเวอร์บ่อยที่สุด จนถึงปัจจุบัน Yesterday ถูกคัฟเวอร์ไปมากกว่า 2,200 เวอร์ชัน ซึ่งมากที่สุดในประวัติศาสตร์โลกดนตรี ถูกโหวตให้เป็นเพลงที่ยอดเยี่ยมที่สุดของศตวรรษที่ 20 จากการสำรวจความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีและผู้ฟังของ BBC Radio ถูกโหวตให้เป็นเพลงพ็อพอันดับ 1 ตลอดกาลโดย MTV และ นิตยสาร Rolling Stone และได้รับการแต่งตั้งให้เข้าสู่หอเกียรติยศแกรมมี่ในปี 1997

 

yesterday

 

     แต่เบื้องหลังเพลงอมตะนี้กลับมีที่มาจากความฝัน อาหารเช้าอย่างไข่คน และแม่อันเป็นบุคคลที่รัก

     พอลฝันถึงเมโลดี้ของเพลง Yesterday ในคืนหนึ่งที่ห้องของเขาที่ Wimpole Street เมื่อสะดุ้งตื่นขึ้นมา พอลรีบปรี่ไปยังเปียโนข้างเตียง และบรรเลงเมโลดี้ที่เขาได้ยินในฝันออกมาเพื่อไม่ให้เมโลดี้ชุดนั้นเลือนหายไป ความกังวลแรกของพอลคือเขาไม่มั่นใจว่าเมโลดี้ชุดนี้เขาคิดเป็นคนแรก หรือเขาเคยได้ยินคนอื่นเล่นแล้วจดจำมาโดยไม่รู้ตัว พอลใช้เวลาหลังจากนั้นประมาณหนึ่งเดือนในการตระเวนถามผู้คนในแวดวงดนตรีว่าพวกเขาเคยได้ยินเมโลดี้ชุดนี้มาก่อนหรือไม่ คำตอบของผู้คนเหล่านั้นทำให้เขาคลายความสงสัย นั่นเป็นเมโลดี้ของเขาเองจริงแท้

     “มันเหมือนกับความรู้สึกว่าคุณเก็บของบางอย่างไปส่งตำรวจได้อย่างไรอย่างนั้นเลย ตอนนั้นผมคิดว่าถ้าภายในสองสามอาทิตย์นี้ไม่มีใครมารับของชิ้นนี้คืน มันก็จะตกเป็นของผม”

     หลังจากมั่นใจว่าเขาไม่ได้ขโมยเมโลดี้ของใครมา พอลเริ่มต้นเขียนเนื้อเพลงที่เหมาะสมกับเมโลดี้ชุดนี้ ในทีแรกชื่อของเพลงนี้ถูกตั้งว่า Scrambled Eggs หรือไข่คน และเนื้อเพลงสุดไพเราะที่เราคุ้นเคยกันในท่อนแรกก็ถูกแต่งไว้ว่า “Scrambled eggs / Oh my baby how I love your legs / Not as much as I love scrambled eggs” (ขอบคุณพระเจ้าที่ในเวลานั้นพอลไม่เกิดอาเพศขึ้นมาและใช้เนื้อเพลงนี้จริงๆ) เขาใช้เนื้อเพลงนี้เพื่อเป็นไกด์จนกระทั่งขัดเกลาเนื้อเพลงที่เหมาะสมขึ้นมาได้ในที่สุด และถึงแม้ในเครดิตการเขียนเพลง Yesterday จะเป็น Lennon/McCartney ที่เป็นเครื่องหมายการค้าของการแต่งเพลงระหว่าง จอห์น เลนนอน และ พอล แม็กคาร์ตนีย์ ระหว่างที่อยู่สี่เต่าทอง แต่เป็นที่รู้กันว่าพอลเป็นผู้แต่งเพลงนี้ด้วยตนเอง 

     Yesterday เล่าถึงการสูญเสียคนรักไปจากความผิดพลาดที่ถูกก่อขึ้นในความสัมพันธ์และไม่สามารถกลับไปแก้ไขได้ ความเจ็บปวดคือเราอาจไม่เคยทราบถึงสาเหตุที่แท้จริงของการเลิกราได้เลย นอกจากเนื้อเพลงที่เชื่อมโยงความรักความสัมพันธ์ของผู้คนทุกยุคสมัย ในแง่ของดนตรี การใช้เครื่องดนตรีน้อยชิ้นที่มีเพียงแค่อะคูสติกกีตาร์ Epiphone Texan 1958 วง String Quartet บรรเลง และเสียงร้องสุดละมุนของพอล แต่สามารถถ่ายทอดความไพเราะเคล้าความโศกออกมาเป็นเพลงบัลลาดแสนเรียบง่าย กินใจ ถือเป็นความคลาสสิกและยอดเยี่ยมที่สุดของตำนานแห่งโลกดนตรีวงนี้

 

 

Yesterday, all my troubles seemed so far away

Now it looks as though they’re here to stay

Oh, I believe in yesterday

“เมื่อวันวาน ปัญหาทุกอย่างช่างดูไกลแสนไกล แต่บัดนี้กลับเข้ามารุมเร้าตรงหน้า แต่ฉันยังเชื่อในวันวาน”

 

     เพลงท่อนแรกบรรยายถึงความรู้สึกในการมองไปยังอดีตที่แสนดี ไร้ซึ่งปัญหาเข้ามาเกาะเกี่ยว จากมุมมองของปัจจุบันขณะ แต่ไม่มีปัญหาไม่ได้แปลว่ามันจะไม่โผล่เข้ามา เพราะเมื่อความสัมพันธ์ดำเนินไปถึงจุดหนึ่ง สิ่งต่างๆ เหล่านั้นจะค่อยๆ เผยโฉมให้ได้เห็น เหมือนกับในท่อนที่บรรยายว่าปัญหาที่เคยหลบซ่อนอยู่ในความสัมพันธ์ บัดนี้เดินทางมาอยู่ต่อหน้าเรียบร้อยแล้ว

 

Suddenly

I’m not half the man I used to be

There’s a shadow hanging over me

Oh, yesterday came suddenly

“ทันทีทันใด ส่วนหนึ่งที่เคยเป็นตัวฉันกลับสูญสลายไป ดั่งเงาที่มาทาบทับเหนือร่าง ภาพวันวานนั้นย้อนกลับมาไม่ทันตั้งตัว”

 

     การบรรยายถึงเงาที่มาทาบทับร่างไว้ฟังดูคล้ายสังหรณ์ไม่ดีที่เกี่ยวเนื่องกับความสัมพันธ์ เมื่อไหร่ก็ตามที่เงาค่อยๆ รุกไล่ลงมาทอดทับร่าง เราไม่มีทางหลีกหนีมันไปได้ คล้ายกับความทรงจำอันขมขื่นที่บางขณะมันอาจโผล่ขึ้นมาในห้วงความคิดโดยที่ไม่ให้เราได้เตรียมใจ

 

Why she had to go

I don’t know, she wouldn’t say

I said something wrong

Now I long for yesterday

“เหตุใดเธอจึงจากลา ฉันคงไม่มีทางรู้ เพราะเธอไม่ได้เอ่ยกล่าวอะไร ฉันคงพลั้งพลาดพูดอะไรผิดไป และตอนนี้ฉันคิดถึงวันวานเหลือเกิน”

 

     วินาทีแรกเราอาจรักกัน วินาทีถัดมา ทุกอย่างอาจพังสลายลงต่อหน้าต่อตาโดยไม่ทันได้ตั้งตัวและไม่สามารถล่วงรู้ถึงเหตุผลได้เลย นี่คือรูปแบบของสิ่งที่เรียกว่าความสัมพันธ์ ก่อร่างขึ้นและพังทลายลงซ้ำแล้วซ้ำเล่า

     อย่างไรก็ตาม มีเกร็ดที่น่าสนใจที่เล่าไว้ในอัตชีวประวัติของ พอล แม็กคาร์ตนีย์ ในขณะที่ผู้ฟังหลายคนเชื่อมโยงบทเพลงนี้ระหว่างพอลกับคนรักของเขา (พอลเขียนเพลงนี้ในช่วงที่ยังมีความสัมพันธ์กับ เจน แอชเชอร์ (Jane Asher) ก่อนที่จะสิ้นสุดลงสี่ปีให้หลังจากนั้น) แต่ในความเป็นจริงเพลงนี้คล้ายเป็นการแสดงความเคารพต่อ แมรี แม็กคาร์ตนีย์ (Mary McCartney) แม่ผู้ล่วงลับไปในปี 1956 เมื่อพอลอายุได้ 14 ปี ด้วยเช่นกัน

     “แม่ของผมจากไปตอนผมอายุ 14 นั่นเป็นความช็อกและความสูญเสียที่สุดของผมในช่วงวัยนั้น ท่านเสียชีวิตเพราะมะเร็ง แต่นั่นเป็นสิ่งที่ผมได้รู้หลังจากเสียท่านไป ทีแรกผมไม่รู้เลยว่าทำไมท่านต้องจากผมไป” พอลเล่า “การจากไปของแม่ทำให้พ่อหัวใจสลาย การต้องเห็นพ่อร้องไห้เป็นสิ่งที่แย่ที่สุดสำหรับผม ผมไม่เคยได้ยินเขาร้องให้มาก่อน มันกระทบครอบครัวของเราอย่างมหันต์”

     ในปี 2013 พอลให้สัมภาษณ์กับ Mojo ว่าเขาไม่เคยคิดถึงเรื่องนี้มาก่อน แต่เมื่อได้ร้องเพลงนี้ต่อเนื่องหลายปี เขาจึงเริ่มคิดว่า แท้จริงแล้ว Yesterday อาจเกี่ยวกับแม่ของเขาต่างหาก “ผมคิดว่าผมร้องเพลงนี้โดยนึกถึงแม่แบบไม่รู้ตัว” คำบอกเล่าของพอลสะท้อนถึงเนื้อเพลงท่อน “Why she had to go, I don’t know, she wouldn’t say, I said something wrong…” 

     เรื่องของ แมรี แม็กคาร์ตนีย์ กับบทเพลงที่พอลแต่งไม่ได้มีแค่เพลง Yesterday หากจำได้ อีกเพลงที่โด่งดังมากอย่าง Let it be ก็มีการกล่าวถึงเธอเช่นกันในท่อน “When I find myself in times of trouble, Mother Mary comes to me. Speaking words of wisdom, Let it be” 

 

Yesterday

Love was such an easy game to play

Now I need a place to hide away

Oh, I believe in yesterday

“เมื่อวันวาน เกมแห่งความรักช่างเล่นง่ายดาย แต่ตอนนี้ฉันกลับต้องการพื้นที่เพื่อหลีกหนีไป แต่อย่างไรฉันก็ยังเชื่อมั่นในวันวาน”

 

     แน่นอนว่าเมื่อทุกอย่างพังทลายลง เรามักนึกย้อนไปถึงความทรงจำของรักในวันวานที่ทุกอย่างดูสดใส ราวกับว่านั่นเป็นสิ่งที่อยู่แสนไกลจากซากปรักหักพังของความรักในตอนนี้ที่ล้มเหลวไม่เป็นท่าเสียเหลือเกิน สิ่งที่เราทำได้อาจไม่ใช่การย้อนเวลากลับไปวันชื่นคืนสุขนั้น แต่เป็นเพียงการหลบลี้หนีไปพักใจ ครุ่นคิดถึงบทเรียนที่ได้รับมาอย่างตกผลึก และก้าวเดินต่อไป

     อย่างไรก็ตาม การทิ้งท้ายด้วยประโยคเรียบง่ายอย่าง “I believe in yesterday” หรือความเชื่อมั่นในวันวานนั้น ฟังดูแสนกำกวม ทั้งดูเศร้า ทว่าขณะเดียวกันก็โรแมนติก เพราะฟังคล้ายเป็นการมองความล้มเหลวในแง่ดี บางทีการย้อนระลึกถึงอดีตที่ขมขื่นอาจเป็นกับดักให้เราติดอยู่ในหล่มของความทุกข์เดิม แต่การเลือกเก็บเกี่ยวเฉพาะความทรงจำที่ดีก็สามารถแปรเปลี่ยนเป็นความหวังถึงสิ่งที่ดีกว่าในวันพรุ่งได้เช่นกัน

     การจากลาอาจดูเหมือนความเจ็บปวด แต่มันก็งดงามในเวลาเดียวกัน ดั่งเช่นกับเพลงนี้ที่ถึงแม้จะเศร้าสร้อย แต่ก็ไพเราะจับใจ

 


Recommended Tracks

01 Track: And I Love Her Album: A Hard Day’s Night Release: 1964

02 Track: Blackbird Album: The Beatles Release: 1968

03 Track: Let It Be Album: Let It Be Release: 1970

แบ่งปันเรื่องราวนี้:
เรื่องโดย

ชยพล ทองสวัสดิ์

กอง บก. ชาวเชียงใหม่ ผู้ทำเพลงในชื่อ TCNX เชื่อว่ามนุษย์ต่างดาวมีจริง เกิดและเติบโตในยุค 90s แต่มักฝันถึงชีวิตในยุค 60s อยู่บ่อยๆ

เรื่องโดย

ฐิติชญา อนันต์ศิริภัณฑ์

หญิงสาว Multi art skill ที่รับทำทุกอย่าง! จริงจังมากกับการคุมโทน ชอบใช้ชีวิตเหงาๆ อยู่ในโลกอินเทอร์เน็ต อุทิศชีวิตตอนกลางคืนให้การติ่งบังทัน อยากเลี้ยงน้องหมา และฝากเพจเฟซบุ๊ก oneun cafe ด้วยค่ะ