เยี่ยมชม NARIT Planetarium เพื่อพบกับเหตุผลว่าทำไมดาราศาสตร์ไม่เคยหลุดไปจากวงโคจรชีวิตเรา

Space and Time
2 Feb 2020
เรื่องโดย:

ทรรศน หาญเรืองเกียรติ

Highlights

อาคารหลังคาทรงโค้งเหมือนกับโรงละครที่ตั้งอยู่ภายในอุทยานดาราศาสตร์สิรินธร ด้านข้างสำนักงานใหญ่ของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT นั่นก็คืออาคารที่มีท้องฟ้าจำลองและนิทรรศการเกี่ยวกับดาราศาสตร์อยู่ภายใน พร้อมเปิดให้ทุกคนในจังหวัดเชียงใหม่ได้เข้าชมเพื่อเพิ่มความรู้ทางด้านดาราศาสตร์แบบไม่น่าเบื่อ และกำลังจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวิชาการที่สำคัญของไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในอีกไม่นานนี้

 

NARIT Planetarium

NARIT Planetarium

Astronomy in Everyday Life

        “ดาราศาสตร์เกี่ยวโยงเข้ากับทุกอย่างในชีวิต” นี่คือคำพูดของ ดอกเตอร์ศรัณย์ โปษยะจินดา ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ที่กลายเป็นวลีติดตัวของเขาไปแล้วเมื่อเวลาใครๆ ถามว่าเราจะดูดาวหรือศึกษาเรื่องดาราศาสตร์ไปทำไม 

        ดังนั้น เราจึงขอเล่าแบบย่อๆ แล้วกันว่าดาราศาสตร์ส่งผลอะไรกับชีวิตของเราบ้าง อย่างแรกเลยคือสัญญาณไว-ไฟที่แทบจะกลายเป็นปัจจัยในการใช้ชีวิตของคนเมืองทุกวันนี้ก็คิดค้นโดยนักดาราศาสตร์ เลนส์จากกล้องถ่ายรูปหรือเทคโนโลยีการเคลือบเลนส์แว่นตาเพื่อลดแสงสะท้อน ฟิล์มติดกระจกป้องกันความร้อน แม้แต่ฟิล์มกันกระแทกบนหน้าจอโทรศัพท์มือถือของคุณ หรือผ้าห่มฟอยล์ที่ให้ความอบอุ่นแก่ผู้ประสบภัยก็คือสิ่งที่ได้มาจากเทคโนโลยีของดาราศาสตร์ 

        “สิ่งที่จำกัดดาราศาสตร์ไว้คือเทคโนโลยี ถ้ามนุษย์มีเทคโนโลยีที่ดีกว่านี้ เราจะค้นพบสิ่งใหม่ๆ ได้รวดเร็วขึ้น นั่นคือทำให้ NARIT ต้องพัฒนาตัวเองอย่างไม่หยุดยั้ง” ดอกเตอร์ศรัณย์เล่าถึงความหิวกระหายในองค์ความรู้ใหม่ๆ ทั้งด้านวิศวกรรม หุ่นยนต์ ฟิสิกส์ ระบบทรัพยากร เรื่องของทัศนศาสตร์ หรือการสร้างชิ้นงานความละเอียดสูงที่ไม่ใช่เพียงการทำชิ้นส่วนของกล้องดูดาวขึ้นมาเอง แต่ยังส่งต่อไปถึงการสร้างขาเทียม สะโพกเทียมที่มีคุณภาพดี น้ำหนักเบา เพื่อให้ผู้พิการสามารถใช้ชีวิตได้ไม่ต่างกับคนปกติ  

 

NARIT Planetarium

NARIT Planetarium

        เรื่องของดาราศาสตร์ทั้งหมดที่เขาว่ามานั้นยังส่งมาถึง NARIT Planetarium แห่งนี้ด้วย โดยภายนอกของอาคารท้องฟ้าจำลองและนิทรรศการแห่งนี้ออกแบบโดยอิงมาจากทรงหลังคาที่เรียกว่า ‘กูบช้าง’ ของทางล้านนา (หลังคาทรงโค้งสำหรับให้ร่มเงากับผู้ที่นั่งอยู่บนหลังช้าง) หาใช่การออกแบบให้ดูเก๋หรือทันสมัยแบบโรงละครในเมืองนอกอย่างที่เราเข้าใจในตอนแรก ด้านในจะเป็นห้องท้องฟ้าจำลองระบบดิจิตอล 360 องศา ความจุ 160 ที่นั่ง (มีพื้นที่สำหรับรถผู้พิการ) โดยเรียกว่า FullDome Digital ที่ใช้โปรเจกเตอร์คุณภาพดีจำนวน 12 ตัว ฉายภาพด้วยซอฟต์แวร์พิเศษที่ทำให้ภาพที่ปรากฏนั้นไร้รอยต่อ แนบเนียนสนิทไปทั่วหลังคา โดยมีทั้งการฉายเรื่องของระบบดวงดาวพร้อมการบรรยายที่สนุกไม่ง่วง และหนังที่ถ่ายทำในระบบ FullDome ที่รองรับความละเอียดได้ในระดับ 8K 

        “การใช้การฉายแบบนี้ข้อดีคือทำให้มีต้นทุนของอุปกรณ์ที่ไม่สูงมาก และต่อไปเราก็สามารถพัฒนาซอฟต์แวร์ขึ้นมาได้เอง รวมถึงเนื้อหาต่างๆ เพื่อนำมาฉายในระบบนี้ และสามารถนำสิ่งที่เราสร้างขึ้นมานั้นไปขายยังประเทศต่างๆ ที่มีระบบการฉายแบบเดียวกันได้ด้วย” นี่คือความเกี่ยวข้องของดาราศาสตร์ที่ดอกเตอร์ศรัณย์หมายถึง ทั้งๆ ที่เรื่องของซอฟต์แวร์และภาพยนตร์นั้นในตอนแรกเราแทบจะนึกไม่ออกเลยว่าจะโยงมาทางดาราศาสตร์ได้อย่างไร (โดยที่เราลืมไปว่าซูเปอร์คอมพิวเตอร์พลังการประมวลสูงของประเทศไทยก็ประกอบและติดตั้งอยู่ที่ NARIT นี้เอง) 

 

NARIT Planetarium

NARIT Planetarium

ดาวนับแสนที่มีวงแหวนนับร้อย ทั้งดาวเคราะห์น้อย ดาวฤกษ์ลอยคว้างๆ

        ด้านนอกของห้องท้องฟ้าจำลองคือพื้นที่จำนวนสองชั้นซึ่งเป็นที่ตั้งของนิทรรศการเกี่ยวกับดาราศาสตร์ในเฟสแรก มีทั้งหมด 19 โซน ให้เราได้เยี่ยมชมและเล่นสนุกได้ เช่น โซนน้ำหนักของคุณบนดาวเคราะห์ เมื่อเดินขึ้นไปชั่งน้ำหนักแล้ว จอจะแสดงผลว่าตัวเราบนดวงดาวแต่ละดวงในระบบสุริยจักรวาลเราจะหนักเท่าไหร่ (ข้อมูลนี้ทำให้รู้ว่าโลกไม่ใช่ที่สำหรับเราอีกแล้ว) หรือวงล้อโมเมนตัม ที่ให้เราไปยืนบนจานหมุนแล้วถือวงล้อที่หมุนอยู่ในทิศทางต่างๆ จะพบว่าร่างกายของเราหมุนไปได้เองตามแรงเหวี่ยงของวงล้อที่ถืออยู่ ซึ่งเป็นหลักการเพื่อให้ประคองยานอวกาศเมื่ออยู่ในสภาพที่ไร้น้ำหนักให้ทรงตัวได้ 

 

NARIT Planetarium

NARIT Planetarium

ดาราศาสตร์ไม่เคยหลุดไปจากวงโคจรของชีวิตเรา

        หลังจากสนุกกับนิทรรศการดาราศาสตร์และชมท้องฟ้าจำลองในระบบดิจิตอลแล้ว แนะนำให้เดินมาที่ร้านขายของที่ระลึก ซึ่งเราแนะนำว่าให้พกถุงผ้าใบใหญ่ๆ มาด้วย เพราะคุณอาจจะถูกใจกับของเกี่ยวกับอวกาศน่ารักๆ ทั้งหลายจนสองมือหอบกลับไปไม่ไหว และถ้าคุณหิวขึ้นมา ภายในอาคารก็มีร้านอาหาร The Planet ไว้ต้อนรับด้วย ซึ่งมีเมนูอร่อยมากมาย โดยเฉพาะถ้ามากันในวันเสาร์สามารถกินข้าวรอกิจกรรมดูดาวตอน 18.00-22.00 น. ได้เลย ซึ่งการชมดาวนี้เป็นหนึ่งในกิจกรรมที่ทุกคนในครอบครัวสามารถทำร่วมกันได้ อีกทั้งยังต่อยอดไปยังกิจกรรมอื่นๆ ที่ทาง NARIT จะจัดขึ้นเป็นประจำอย่างค่ายดาราศาสตร์เพื่อทุกคนในครอบครัวด้วย 

        คุณคงเข้าใจแล้วใช่ไหมว่าดาราศาสตร์เกี่ยวข้องกับมนุษย์ทั้งเรื่องกายภาพ จิตใจ และความสัมพันธ์ได้อย่างไร

 


WHERE TI FIND PRINCESS SIRINDHORN ASTRO PARK

ที่ตั้ง: เลขที่ 260 หมู่ 4 ตำบลดอนแก้ว อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ 50180

โทรศัพท์: 053-121-268-9  โทรสาร: 053-121-250 อีเมล: info@narit.or.th

 

 

วันและเวลาทำการ

        นิทรรศการดาราศาสตร์: อังคาร-ศุกร์ 09.00-16.00 น. เสาร์-อาทิตย์ 10.00-17.00 น. (หยุดวันจันทร์) เปิดให้ชมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

        ท้องฟ้าจำลอง: เรียนรู้การชมท้องฟ้าและดวงดาว 30 นาที ภาพยนตร์ดาราศาสตร์ 30 นาที อังคาร-ศุกร์ รอบฉาย 11.00 น. และ 14.00 น. เสาร์ รอบฉาย 11.00 น. / 14.00 น. / 17.00 น. อาทิตย์ รอบฉาย 11.00 น. และ 14.00 น. ค่าเข้าชม: นักเรียน นักศึกษา 30 บาท บุคคลทั่วไป 50 บาท

        กิจกรรมดูดาว NARIT Public Night: เปิดให้บริการช่วงเดือนพฤศจิกายน-พฤษภาคม ทุกวันเสาร์ 18.00-22.00 น. ไม่มีค่าใช้จ่าย 

แบ่งปันเรื่องราวนี้:
เรื่องโดย

ทรรศน หาญเรืองเกียรติ

หมาป่าขาวล่ำขนาดสามคนโอบของหมู่บ้านบุญละติน (a day BULLETIN) รักการติดตามคาเมนไรเดอร์ยุคเฮย์เซย์ พอๆ กับการออกเดินทางไปเพื่อหาเรื่องราวสนุกๆ มาเล่าให้กับคนอ่านในทุกสัปดาห์ ,, IG/Twitter : @Matt_Doraemon

ภาพโดย

ธนดิษ ศรียานงค์

ช่างภาพที่ชอบการเดินทาง แต่จำทางไม่ค่อยได้ นิ่งเป็นหลับ ขยับเป็นหลง