Viewfinder | มองภาพเสรีภาพทางการเมืองผ่านสายตาช่างภาพจากกลุ่ม Realframe

ในวันที่การเมืองไทยร้อนระอุขึ้นมาอีกครั้ง เราขอยกพื้นที่โชว์ภาพนี้ ให้กับ Realframe กลุ่มเพื่อนนักเล่าเรื่องด้วยภาพที่รวมตัวกันมาตั้งแต่ช่วงหลังน้ำท่วมปี 2555 แม้จะมีอาชีพและพื้นเพที่แตกต่างกัน แต่พวกเขาก็มีจุดประสงค์เดียวกัน คือการถ่ายภาพบนท้องถนนเพื่อสะท้อนปัญหาสังคม การเมือง และสิทธิเสรีภาพของประชาชนออกมาอย่างชัดเจนและแหลมคม เช่นเดียวกับเซตภาพถ่ายของตัวแทนสมาชิกกลุ่ม ธิติ มีแต้ม, อณุศักดิ์ เลาวิลาศ, ยศธร ไตรยศ และ ปฏิภัทร จันทร์ทอง ที่คุณจะได้รับชมต่อไปนี้

ธิติ มีแต้ม

     ด้วยความที่สนใจในเรื่องของสิทธิมนุษยชน จึงทำให้เขาสนใจเข้าร่วมกับกลุ่ม Realframe เพื่อใช้ภาพถ่ายของตัวเองในการสื่อสารประเด็นสังคม เพราะเชื่อว่าการออกมาพูดในนามของกลุ่มคนที่มีความคิดในทางเดียวกันนั้น จะมีพลังมากกว่าที่จะออกมาพูดในนามของคนคนเดียว และภาพถ่ายของเขานั้น ก็ได้ทำการส่งต่อประเด็นทางสังคม มากกว่าจะมาถกเถียงกันว่าภาพนี้ถ่ายอย่างไร ดีหรือไม่ดี และในภาพเซตนี้เขาก็กำลังบอกเราถึงความไม่พอใจบางอย่างที่ประชาชนถูกผู้มีอำนาจใช้กำลังเพื่อลิดรอนสิทธิและเสรีภาพของพวกเขาในการแสดงความเห็นต่าง

 

realframe

     ภาพเหตุการณ์ช่วงสัปดาห์แรกของการรัฐประหารเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2557 เมื่อวิวทิวทัศน์ของกรุงเทพฯ ย่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิเปลี่ยนจากถนนหนทาง รถราที่วิ่งกันเต็มท้องถนน และตึกสูง กลายเป็นกลุ่มผู้คนที่ออกมาไม่เห็นด้วย และหมวกลายพรางที่ขวางภาพวิวที่คุ้นเคย สะท้อนถึงความไม่ปกติของสภาพสังคม โดยผู้มีอำนาจต้องการที่จะปกครองประชาชน

 

realframe

     รั้วลวดหนามบริเวณค่ายทหารตรงสนามเป้า ที่บอกถึงความกังวลของฝ่ายทหารต่อการรับมือกับผู้ประท้วงอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งนอกจากจะมีรั้วลวดหนามแล้ว ยังมีรถหุ้มเกราะ และอาวุธหนักประจำตัว ทั้งๆ ที่ฝ่ายประท้วงเป็นแค่คนธรรมดามือเปล่า นั่นหมายความว่าวิธีคิดของฝ่ายความมั่นคงมาพร้อมการรับมือด้วยยุทโธปกรณ์ และพร้อมใช้ความรุนแรงเพื่อเข้ายึดอำนาจจากประชาชน

 

realframe

     เหตุการณ์รำลึกการปฏิวัติสยามในวันที่ 24 มิถุนายน 2560 โดยกิจกรรมช่วงเย็นมีประชาชนและนักศึกษามารำลึกเหตุการณ์ที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ภาพนี้ถ่ายผ่านรถของเจ้าหน้าที่ตำรวจที่ขับรถวนตรวจตราไปรอบๆ อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ซึ่งในภาพเจ้าหน้าที่กำลังพูดอะไรบางอย่างกับวิทยุสื่อสาร แม้แต่เหตุการณ์รำลึกวันสำคัญทางประวัติศาสตร์ เรายังถูกรายงานและเฝ้าระวังเป็นพิเศษจากเจ้าหน้าที่รัฐ

 

realframe

     หนึ่งในชาวบ้านจากเครือข่ายสมัชชาคนจนที่มาชุมนุมอย่างสันติหน้ากองทัพบก เพื่อเรียกร้องสิทธิในที่ทำกินที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายยึดคืนพื้นที่ป่า ซึ่งทาง คสช. ออกมาตรการมาเพื่อขัดขวางกลุ่มนายทุนที่บุกรุกพื้นที่ป่า แต่การหว่านแหของ คสช. ทำให้ชาวบ้านได้รับความเดือดร้อนไปด้วย และทั้งๆ ที่พวกเขามาชุมนุมกันอย่างสันติ แต่กลับถูกเจ้าหน้าที่ควบคุมตัวออกไป

 

realframe

     หนึ่งวันหลังจากเหตุการณ์รัฐประหาร บริเวณสี่แยกปทุมวัน เหล่าประชาชนออกมาแสดงความไม่พอใจ และแสดงออกด้วยการใช้เทปปิดปากเพื่อบอกว่าตัวเองถูกจำกัดสิทธิ์และเสียง

 

realframe

     กลุ่มนักศึกษาที่ต้องการประท้วงคำสั่งของ คสช. ที่ห้ามไม่ให้ประชาชนชุมนุมเกิน 5 คน พวกเขาแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ด้วยการนั่งกินข้าวด้วยกัน ซึ่งเป็นวิธีประท้วงแบบสันติวิธี แต่สุดท้ายกองกำลังทหารก็เข้ายึดพื้นที่คืน โดยเหตุการณ์ต่อจากนั้นมีผู้ชุมนุมบางส่วนถูกนำตัวไปปรับทัศนคติที่ค่ายทหารเพียงแต่ไม่ใช่นักศึกษากลุ่มนี้

 

realframe

     กองกำลังทหารที่ตั้งแถวในพื้นที่บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิมีทั้งกองกำลัง รถคันใหญ่ และแนวทหารที่ตั้งด่าน โดยมีอาวุธครบมือ ราวกับว่าพร้อมที่จะตอบโต้ประชาชน

 

realframe

     ภาพจากอีกฝั่งในเหตุการณ์ที่กองกำลังทหารกำลังตั้งแถวในพื้นที่บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ซึ่งชายคนนี้เป็นเหมือนตัวแทนประชาชนที่คัดค้านรัฐประหาร และแสดงเจตจำนงว่าแม้จะมีแค่มือเปล่าแต่ก็พร้อมจะสู้ แต่ในทางกลับกัน ทางฝั่งเจ้าหน้าที่ก็มีอาวุธครบมือ

 

realframe

     หลังจากผ่านเหตุการณ์หน้าสิ่วหน้าขวานมาระยะหนึ่ง ทางรัฐก็ให้เจ้าหน้าที่ตำรวจเข้ามาช่วยในการคุมกำลัง แต่ประชาชนเองก็ยังออกมาแสดงความไม่พอใจกับเหตุการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้น

 

realframe

     ภาพของทหารที่กำลังบรรจุแมกกาซีนซึ่งเป็นกระสุนจริงเข้าไปในรังเพลิง ซึ่งพวกเขากำลังจะเข้ายึดพื้นที่คืนจากการประท้วงของกลุ่มนักศึกษาที่แสดงความไม่เห็นด้วยอย่างสันติวิธี แม้ว่ารัฐประหารคือการประกาศกฎอัยการศึก เป็นการพร้อมรบร้อยเปอร์เซ็นต์ ซึ่งสะท้อนความจริงให้เห็นว่าทหารไทยพร้อมจะใช้กระสุนจริงกับประชาชนได้ตลอดเวลา

ปฏิภัทร จันทร์ทอง

     การเมืองในบ้านเราในช่วงหลายปีที่ผ่านมามีสภาพเหมือนถูกแช่แข็งเอาไว้ ตั้งแต่เกิดรัฐประหารเมื่อปี 2557 และการจับตามองความเป็นไปของประเทศไทยจากช่างภาพสายการเมืองคนนี้ก็ทำให้เห็นว่า แม้จะมีคนออกมาแสดงพลังต่อต้านและเรียกร้องสิทธิตามหลักของประชาธิปไตยแค่ไหน ก็จะถูกสกัดไว้ด้วยอำนาจทางทหารทุกครั้ง ทำให้การต่อสู้เต็มไปด้วยความเหนื่อยยาก และภาพเหล่านี้ที่มาจากมุมมองของเขาก็คือสิ่งที่กำลังบอกกับเราว่าที่ผ่านมาจนกว่าจะได้เลือกตั้งกันจริงๆ ในครั้งนี้รัฐบาลทำอะไรกับประชาชนอย่างเราไว้บ้าง

 

realframe

     ภาพในเช้าวันต่อมาหลังประกาศรัฐประหาร ทางกองกำลังทหารได้เข้ายึดพื้นที่คืนจากบริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย เป็นการสื่อความหมายของการใช้อำนาจในทางไม่ชอบ แทนที่จะปล่อยให้ทุกอย่างเป็นกลไกของหลักการประชาธิปไตย ที่ไม่ว่าเรื่องนั้นจะแย่หรือห่วยแค่ไหน สุดท้ายสังคมจะเกิดกระบวนการเรียนรู้ และค่อยๆ เปลี่ยนผ่านไปกับมัน แต่การออกมายึดอำนาจของทหารคือการตัดตอนที่สุดท้ายก็ทำให้เราต้องกลับมาเริ่มต้นกันใหม่

 

realframe

     นักศึกษาจัดงานครบรอบ 1 ปีรัฐประหาร ด้านหน้าหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นกิจกรรมที่นักศึกษาออกมาแสดงความไม่พอใจผ่านสัญลักษณรูปนาฬิกา แต่ตำรวจกลับใช้กำลังเข้าล้อมจับและสลายการชุมนุม ทั้งๆ ที่เรามีสิทธิจะแสดงออกถึงความไม่พอใจนี้ และเหล่านักศึกษาก็ไม่ได้ทำอะไรผิดจนถึงขั้นต้องใช้ความรุนแรงกับพวกเขา

 

realframe
     หลังช่วงรัฐประหาร ทางกองทัพก็จัดกิจกรรมคืนความสุขที่บริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย มีการโฆษณาชวนเชื่อ เปิดเพลง ร้องเพลงให้คนที่ผ่านไปผ่านมาได้ฟัง ซึ่งก็มีประชาชนสนใจและเข้าไปสนุกกับกิจกรรมนี้

 

realframe

     เมื่อรัฐบาลยิ่งลักษณ์ประกาศให้มีการเลือกตั้ง และต่อมาการเลือกตั้งนี้ก็ถูกทำให้เป็นโมฆะ ก็จะมีคนสองกลุ่มออกมาแสดงจุดยืนของตัวเอง นั่นคือกลุ่มที่เรียกร้องให้ประชาชนโหวต No และกลุ่มที่บอกว่าให้ respect my vote ภาพนี้เป็นจังหวะที่เทียนของกลุ่มหลังบังเอิญไปโดนกระดาษที่ทำออกมาเป็นลักษณะของบัตรเลือกตั้งพอดี ทำให้เกิดเป็นสัญลักษณ์และความหมายที่น่าสนใจในการตีความ

 

realframe

     เหตุการณ์หลังการประกาศรัฐประหารหน้าหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร เป็นเหตุการณ์ช่วงวันแรกๆ ที่ประชาชนออกมาต่อต้านรัฐประหาร มีทั้งการทำป้ายแสดงความไม่พอใจ หรือเดินไปนอนอยู่ในแนวเส้นของทหารที่กำลังตรึงกำลังอยู่บนถนน

ยศธร ไตรยศ

     ช่วงหนึ่งถึงห้าวันหลังรัฐประหารปี 2557 เขาคือสมาชิกของกลุ่ม Realframe ที่แบกกล้องกระโจนเข้าสู่สนามความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างผู้สนับสนุนและผู้ต่อต้านรัฐประหารในหลายพื้นที่ในกรุงเทพฯ แม้จะเป็นสถานการณ์ที่สุ่มเสี่ยงจนทำให้ต้องตกอยู่ในดงแก๊สน้ำตามาแล้ว แต่เขาก็เลือกทำหน้าที่บันทึกภาพเหตุการณ์ตรงหน้าอย่างมุ่งมั่น โดยสอดแทรกแนวคิดและอุดมการณ์ทางประชาธิปไตยที่เขาศรัทธา ทำให้เกิดเป็นเซตภาพที่แสดงให้เห็นบรรยากาศทางการเมืองของหลากหลายฝ่าย ทั้งฝ่ายทหาร กลุ่ม กปปส. และประชาชนที่ออกมาเรียกร้องต่อต้าน

 

realframe

     เพียงหนึ่งวันหลังรัฐประหาร กลุ่มผู้ชุมนุม กปปส. ได้ออกมาประกาศชัยชนะทางการเมืองที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ในมือมีดอกกุหลาบและป้ายแสดงความยินดีกับกลุ่มทหาร ส่วนตัวผมไม่ได้เห็นด้วยกับรัฐประหารตั้งแต่แรกอยู่แล้ว ผมเชื่อในระบบ กระบวนการประชาธิปไตย โดยมองว่า คนที่เคยออกไปสนับสนุนทหารขณะนั้นเขาอาจไม่ได้คิดอะไร แต่ตอนนี้เวลาผ่านมา 5 ปี คนเหล่านั้นอาจจะได้เห็นความจริงในอีกแง่

 

realframe

     เป็นภาพผู้หญิงที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ถือกระดาษเขียนว่า PRAYUT GET OUT ซึ่งในความจริงไม่ได้มีแค่เธอคนเดียวที่นั่งร้องไห้เสียใจกับเหตุการณ์นี้ แต่ยังมีคนในกลุ่มผู้ชุมนุมอีกมากมายที่ต้องเสียน้ำตาด้วยความผิดหวัง โดยวันนั้นได้มีทหารจำนวนหนึ่งปิดล้อมไม่ให้คนที่ไม่เกี่ยวข้องเข้ามาในพื้นที่ ด้านในจึงมีแต่ผู้ต่อต้านรัฐประหารและนักข่าว ส่วนข้างนอกก็เป็นคนทั่วไปที่เดินผ่านและพยายามไม่เข้ามายุ่ง

 

realframe

     ตอนนั้นเป็นช่วงที่มีคนออกมาชูสามนิ้ว ซึ่งเป็นสัญลักษณ์จากภาพยนตร์เรื่อง The Hunger Games แล้วถูกจับดำเนินคดีเพราะถือว่าขัดคำสั่ง คสช. หลายคนคงตั้งคำถามว่าแค่ชูนิ้วมันผิดกฎหมายเลยเหรอ จึงพยายามออกมาแสดงออก โห่ร้อง โห่ไล่ทหารที่ยึดเอาอำนาจของประชาชนไป

 

realframe

     ไม่กี่วันหลังรัฐประหาร ก็มีกระบวนการคืนความสุข ก่อนจะตามมาด้วยเพลง คืนความสุขประเทศไทย บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิจึงมีกิจกรรมเชิงจิตวิทยาของทหาร เช่น รถขยายเสียง การร้องรำทำเพลง แจกข้าวของ แจกอาหาร แสดงคอนเสิร์ต แล้วก็มีคนนำช่อดอกไม้มาให้ทหารอย่างในรูป

อณุศักดิ์ เลาวิลาศ

     ภาพเช้าวันแรกบริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย หลังการทำรัฐประหารโดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) วันที่ 23 พฤษภาคม 2557

realframe

Share Post
Like 1 View 1605

Author

ทรรศน หาญเรืองเกียรติ

หมาป่าขาวอวบขนาดสามคนโอบของหมู่บ้านบุญละติน (a day BULLETIN) รักการติดตามคาเมนไรเดอร์ยุคเฮย์เซย์ พอๆ กับการออกเดินทางไปเพื่อหาเรื่องราวสนุกๆ มาเล่าให้กับคนอ่านในทุกสัปดาห์ IG/Twitter : @Matt_Doraemon

พัทธมน วงษ์รัตนะ

อดีตนักศึกษาเอกภาษาเยอรมัน ผู้ชอบตีเนียนเป็นคนโลคอลเวลาไปเที่ยว พยายามกินอาหารมังสวิรัติ แต่ตัดใจจากหมูกรอบไม่ได้สักที