จิบคาปูชิโนร้อนตอนบ่าย เคล้าความฝันในวัยชรา และคาถาอายุยืนร้อยปี ‘อจย.’ กับอาจารย์ยักษ์

Drink with adB
27 Mar 2020
เรื่องโดย:

ศรัญญา อ่าวสมบัติกุล

(1) เหมือนเดิม

        อากาศร้อนอบอ้าวหลังฝนหลงฤดูตกเมื่อราวต้นเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ตอนนั้นสถานการณ์โรคโควิด-19 ยังไม่ร้ายกาจรุนแรง ผู้คนยังเดินทางไปไหนมาไหนได้เหมือนปกติ 

        วันนั้นฉันอยู่ที่ ‘ปูทะเลย์ เฮฮา คาเฟ่’ ซึ่งตั้งอยู่ในศูนย์กสิกรรมธรรมชาติ มาบเอื้อง จังหวัดชลบุรี ตามที่อาจารย์ยักษ์ได้นัดหมายไว้ ระหว่างรอ ฉันสั่งอเมริกาโนเย็นมาดับร้อน แล้วเดินไปนั่งที่มุมน่ารักหลังร้าน

        มุมนี้วิวดี – ฉันคิด

        จากเก้าอี้ที่ฉันนั่ง เบื้องหน้าคือหนองน้ำเล็กๆ ในน้ำมีปลา ริมหนองมีพืชผักสวนครัว คั่นด้วยคันนาที่ปลูกต้นกล้วย ถัดไปเป็นนาข้าวที่อยู่ระหว่างการเตรียมดิน นั่นแสดงว่าคาเฟ่แห่งนี้อยู่บริเวณ ‘โคก’ มุมสูงที่ทำให้เห็นวิวรอบด้านได้อย่างชัดเจน

        นี่สินะที่เรียกว่า ‘โคกหนองนาโมเดล’ โมเดลต้นแบบที่อาจารย์ยักษ์ได้น้อมนำพระราชดำรัสเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง รัชกาลที่ 9 มาใช้จริง และพยายามผลักดันให้โมเดลนี้เข้าสู่วิถีชีวิตของเกษตรกรทั่วประเทศ แทรกซึมแนวคิด ‘พึ่งพาตัวเอง’ และ ‘พอเพียง’ ให้กับคนรุ่นใหม่แม้จะอยู่ในเมือง – ฉันกำลังทบทวนสิ่งที่อาจารย์ยักษ์เคยได้ให้สัมภาษณ์เอาไว้เมื่อปีที่แล้ว

        “มุมนี้ดีใช่ไหมครับ” เสียงหนึ่งแทรกเข้ามา ทำเอาฉันหลุดจากภวังค์ “นี่คือที่ประจำของอาจารย์เลยล่ะครับ” บาริสตาผู้มาเสิร์ฟกาแฟถึงที่เอ่ยทักทาย เขาเป็นเจ้าของปูทะเลย์ เฮฮา คาเฟ่ และเป็นนักเรียนชั้น ม.5 ของโรงเรียนปูทะเลย์วิทยาแห่งนี้

        ไม่นานเกินรอ อาจารย์ยักษ์ก็ก้าวลงจากรถ มาในชุดม่อฮ่อม รองเท้าแตะ คาดผ้าขาวม้า ใบหน้ายิ้มแย้ม ทั้งๆ ที่เพิ่งมาจากการประชุมที่กรุงเทพฯ  

        “เหมือนเดิม” อาจารย์ยักษ์แวะสั่งกาแฟกับบาริสตาผู้เป็นศิษย์ แล้วก็เดินตรงมายังจุดที่ฉันนั่ง

        “มุมนี้วิวดี” อาจารย์ยักษ์บอกซ้ำอีกครั้ง ฉันยิ้มกว้างพลางพยักหน้า ก่อนที่จะฉันจะเอ่ยถามสารทุกข์สุกดิบ ไม่ต่างจากเวลาที่ฉันกลับบ้านต่างจังหวัดแล้วเจอะเจอญาติผู้ใหญ่

        “เหมือนเดิม อจย. ได้แล้วครับ” คำว่า ‘เหมือนเดิม อจย.’ คือชื่อเมนูกาแฟใหม่ล่าสุดที่บาริสตาเพิ่งคิดขึ้น (ต่อมา ชื่อเมนูนี้ถูกบรรจุไว้ในเมนูกาแฟของที่นี่)

        เหมือนเดิม อจย. (อาจารย์ยักษ์) คือคาปูชิโนร้อน อ่อนหวาน เหมาะสำหรับผู้สูงอายุที่ของเย็นกลายเป็นสิ่งต้องห้าม แต่หากต้องการกระตุ้นร่างกาย ไม่เพิ่มไขมันในเลือด อาจารย์ยักษ์แนะนำ ‘กาแฟดำร้อน’ ไม่เติมน้ำตาล ดื่มวันละ 1-2 แก้ว พอให้ร่างกายกระชุ่มกระชวย หลังจากที่ตลอด 40 กว่าปีที่ผ่านมา เคยดื่มวันละ 11 แก้วเป็นอย่างต่ำ มากสุดอยู่ที่ 17 แก้วต่อวัน

        อาจารย์ค้นพบว่า นอกจากจะไม่ช่วยอะไรแล้ว ยังเป็นการเพิ่มไขมันในเลือดให้ตัวเองมายาวนาน เพราะที่ดื่มไปนั้นส่วนใหญ่เป็นกาแฟสำเร็จรูปทรีอินวัน

        ‘เหมือนเดิม’ ของอาจารย์ยักษ์ จึงไม่เหมือนเดิมเสียทีเดียว

 

อาจารย์ยักษ์

(2) นิด

        อาจารย์ยกคาปูชิโนแก้วโปรดขึ้นดื่ม หลังวางแก้วลง อาจารย์นั่งนิ่งครู่หนึ่งราวกับกำลังนึกอะไรบางอย่าง

        “กาแฟแก้วนี้ทำให้ผมนึกถึงตอนเป็นเด็ก” อาจารย์ย้อนความทรงจำ

        “เห็นร่างยักษ์และชื่อยักษ์แบบนี้ จริงๆ แล้วผมเกิดก่อนกำหนด ผนังหน้าท้องยังไม่แข็งแรง เป็นปานแดง หัวใจของผมก็ทำงานเพียงด้านเดียว จังหวะหัวใจเต้นผิดปกติ แม่เล่าว่า ใครๆ ก็คิดว่าผมไม่รอดแน่ คนโบราณจึงให้นำไปฝากกับหลวงพ่อโสธร ถวายเป็นลูกพระ หากจะตายก็ตายกับพระ แต่ท้ายสุดแม่ก็เปลี่ยนใจ รับผมกลับบ้าน และก็เลี้ยงผมจนรอดจนโต”

        อาจารย์ยกกาแฟจิบอีกครั้ง เรื่องราวครั้งเก่าถูกฉายซ้ำ ในเนื้อหามีความเศร้าเจือจาง แต่กลับรู้สึกอบอุ่นใจอย่างบอกไม่ถูก อาจารย์บอกว่า พอโตขึ้น หมอแนะนำให้ออกกำลังกาย เสริมสร้างกล้ามเนื้อให้แข็งแรง ตอนเด็กๆ ต้องเล่นกลางแดดช่วงบ่าย เพราะจะได้รับพลังจากแสงแดด โตขึ้นก็ออกกำลังกายที่เน้นกล้ามเนื้อ ซึ่งเป็นกีฬาที่ใช้แรง จนกลายเป็นนักกีฬาทุ่มน้ำหนักคว้าแชมป์มาได้อีกด้วย

        “แม่ผมเรียก ‘นิด’ จนแก่ก็ยังเรียกแบบเดิม พี่ชายของผมเรียก ‘โหนก’ เพราะเกิดมาผมหัวโหนกทุย พอมาเรียนวัดนวลนรดิศก็เริ่มสูงใหญ่จากการเล่นกีฬาที่ใช้แรง บวกกับเคยสร้างวีรกรรมต่อยผนังโรงเรียนจนพัง ใครๆ จึงเรียกว่า ยักษ์ ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา”

        อาจารย์ทำให้เราสัมผัสได้ถึงพลังงานบวก รับรู้ได้เห็นถึงความพยายามที่แรงกล้าและความปรารถนาที่จะมีชีวิต ท่ามกลางอุปสรรคที่ติดตัว ไม่ย่อท้อ ไม่ยอมแพ้ต่อโชคชะตา และยังใช้ชีวิตที่มีได้อย่างเต็มที่ นอกจากเพื่อตัวเองแล้ว ทุกวันนี้อาจารย์ยังตั้งใจที่ทำเพื่อผู้อื่นในเวลาต่อมา

 

อาจารย์ยักษ์

(3) ร้อยปี

        สายลมอ่อนๆ หอบเอาไอเย็นนิดๆ มากระทบผิวที่ชื้นเหงื่อ อาจารย์ยักษ์ยังคงย้อนวันวานให้ฟัง ราวกับกำลังทบทวนความทรงจำของตัวเองอีกครั้งในวัย 66 ปี

        “ผมมีความฝันที่ยิ่งใหญ่ และหากเป็นไปได้ ผมก็ตั้งใจจะมีชีวิตอยู่อีกเท่าตัว อย่างน้อยก็ 132 ปี เพื่อทำสิ่งนั้นให้เกิดขึ้น” แม้ว่าอาจารย์จะหัวเราะ แต่น้ำเสียงและแววตากลับหนักแน่น และดูมีความมุ่งมั่น จนฉันเกือบหลงเชื่อว่า อาจารย์คิดอย่างนั้นจริงๆ    

        “ก็พูดเล่นไปอย่างนั้นแหละ” อาจารย์เฉลย แต่ทว่าความฝันของอาจารย์นั้นเป็นเรื่องจริง ฝันของอาจารย์คือความตั้งใจจะสานต่อแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง รัชกาลที่ 9 ซึ่งอาจารย์บอกว่าเป็นวิธีการพัฒนามนุษย์ที่ดีที่สุดในโลก อาจารย์อยากให้เกิดสิ่งนี้ทุกอณูทั่วประเทศ ซึ่งจะต้องใช้เวลาอย่างน้อยไม่ต่ำกว่า 80-90 ปี

        “ฝันใหญ่มาก ผมจึงต้องมีชีวิตให้ยืนนาน และยังเป็นหนุ่มตลอดเวลา” อาจารย์หัวเราะอย่างมีความสุข

        เวลานี้กาแฟในแก้วเหลือแต่ฟองนมที่ก้นแก้ว แต่เรื่องราวของศาสตร์พระราชา ความสำคัญของการพึ่งพาตัวเอง โคกหนองนาโมเดล และวิธีเดินทางไปให้ถึงความฝัน ยังคงดำเนินต่อไป ยิ่งเล่ายิ่งสนุก ยิ่งฟังยิ่งปลื้มปีติ ที่ในโลกนี้มีใครสักคนกำลังพยายามอย่างหนักที่จะช่วยให้ผู้คนอยู่ดีมีสุขตามอัตภาพ โดยไม่ต้องกระเสือกกระสนหาเงิน หรือวัตถุนิยม จนเลือดในกายแทบจะแห้งเหือด ก่อนจะได้รู้ว่า ‘ชีวิต’ ที่แท้จริงเป็นอย่างไร  

        “กว่าจะถึงฝัน ผมต้องดูแลชีวิตนี้ให้ดีที่สุด เท่านี้ผมจะทำได้ โดยมีวิธีปฏิบัติอยู่ไม่กี่ข้อ ซึ่งผมทำอยู่และทำมาหลายปีแล้ว”

        แล้วความหมายของการมีชีวิตของฉันล่ะ… คืออะไร – แวบนั้นฉันถามตัวเอง แต่ก็ยังไม่พบคำตอบที่ชัดเจน

 

อาจารย์ยักษ์

(4) อจย.

        เพราะเจ้าแมลงหวี่ตัวจ้อยที่คอยมาตอมใกล้ๆ ดวงตา ทำให้ฉันที่อยู่ในห้วงแห่งการตื่นรู้ได้ตื่นขึ้นจริงๆ แมลงหวี่ทำเอาฉันรำคาญจนเผลอจิ๊ปากอย่างหงุดหงิด แต่ในขณะที่ทีท่าของอาจารย์ยังคงสุขุม อาจารย์หยิบยกความรำคาญ แปรเปลี่ยนเป็นคำแนะนำและหลักการการดูแลตัวเองสำหรับผู้สูงอายุที่ต้องการมีชีวิตที่ดีและยืนยาว

        คาถาร้อยปี อจย. (อาจารย์ยักษ์) – ฉันแอบตั้งชื่อนี้ไว้ในใจ

        “หากอยากเป็นคนหนุ่มในร่าง สว. (ผู้สูงวัย) สิ่งแรกที่มีเลยคือ ‘อารมณ์ดี’ และจิตใจดี อย่างตอนนี้เกิดโรคระบาด มองโรคนี้ให้เป็นเรื่องนี้ เพราะไวรัสโคโรนานี่แหละมันเลยทำให้เราบรรลุเป้า จากที่ตั้งใจจะจัดงานมหกรรมประจำปี เดิมทีคอนเซ็ปต์คือ เล็กเปลี่ยนโลก หมายถึงคนตัวเล็กแต่ทำอะไรที่ยิ่งใหญ่ เมื่อไวรัสมันระบาด งานก็จัดไม่ได้ รวมกลุ่มก็ไม่ได้ คงทำได้แค่คนกันเองในกลุ่มเล็กๆ ที่เป็นหัวหอกเท่านั้น งานเล็กๆ เราก็ไม่เหนื่อย เหมาะกับวัย แต่ถ้างานใหญ่ อดหลับอดนาน เดี๋ยวตายกลางงานกันพอดี” อาจารย์หัวเราะอย่างอารมณ์ดี

        ‘อากาศดี’ อาจารย์บอกว่า มีงานวิจัยระบุว่า เมืองที่มีปริมาณออกซิเจนในอากาศสูง คนในนั้นเมืองนั้นจะมีอายุ 120 ปีขึ้นไปทั้งนั้น เพราะฉะนั้น อาจารย์จึงสร้างโคกหนองนาโมเดลขึ้น เพื่อให้ที่แห่งนี้เป็นแหล่งผลิตออกซิเจน

        ‘อาหารดี’ ดังคำกล่าวว่า You are what you eat. กินอาหารที่ไม่มีสารพิษ ไม่ใส่ปุ๋ยเคมี ยูเรียไม่มี มีแต่ไนเตรทธรรมชาติ “ทุกอย่างเกิดจากธรรมชาติและเป็นธรรมชาติ อย่าว่าแต่สุขภาพดีเลย รสชาติก็อร่อยกว่าเยอะ”

        ว่าแล้วอาจารย์ก็ยกตัวอย่างเมนูอาหารที่ทำง่ายและได้สุขภาพดี อย่าง ‘ไข่ต้ม’ มีเทคนิคต้มไข่ให้อร่อย คือตั้งน้ำให้เดือดจัด ใส่ไข่ แล้วปิดไฟ รอ 6 นาที จะได้ไข่ต้มกำลังดี โรยเกลือนิด พริกไทยดำหน่อย กินตอนอุ่นๆ พร้อมข้าวสวยร้อนๆ หรือไข่เจียวหนานุ่ม น้ำมันน้อย กินคู่กับ ‘น้ำพริกปลาย่าง’ ที่ประกอบไปด้วยเครื่องสมุนไพรต่างๆ และเนื้อปลาที่ย่อยง่าย แนมด้วยผักลวก ราดหัวกะทิข้นๆ หอมๆ และยังได้กินของแถมจากการคั้นกะทิเองก็คือ จาวมะพร้าว และน้ำมะพร้าว กินดีมีประโยชน์ต่อร่างกาย

        ‘ออกกำลังเสมอ’ คือหัวใจสำคัญที่สุด อาจารย์ได้ทำให้เห็นมาตั้งแต่ต้นแล้วว่า ร่างกายนี้ต้องการการออกกำลังกายไปเพื่ออะไร ทั้งหมดก็เพื่อตัวเองและเพื่อการมีชีวิตที่ดี อยู่ต่อได้อย่างเป็นสุข “อยากหลับสบายให้ออกกำลังกายตอนค่ำด้วยโยคะยืดเส้น อยากแข็งแรงให้ออกตอนเช้านะ”

        ‘หลับดี’ เข้านอนให้ตรงตามนาฬิกาธรรมชาติ เมื่อแสงหมด ร่างกายจะกระตุ้นให้สร้างสารเมลาโทนิน แล้วกระตุ้นต่อมใต้สมองให้ผลิตสารซ่อมบำรุงตัวเอง หรือโกรทฮอร์โมน นั่นก็จะทำให้หลับสนิท “หลับตอนหัวค่ำ แล้วตื่นให้เช้า ดีกว่าฝืนนอนดึก แล้วต้องตื่นเช้าหรือไปทดในช่วงกลางวัน เพราะทำแบบนั้นสุขภาพจะแย่ในอนาคต”

        ‘เอาพิษออก’ หมายถึง ขับถ่ายให้ได้ทุกวัน อาจารย์แนะนำว่า หากใครท้องผูกบ่อย ให้ลองฝึกดื่มน้ำตอนเช้ามืด แล้วออกกำลังกาย 30-40 นาทีในตอนเช้า เพื่อให้ลำไส้ได้ขยับ ก็จะช่วยได้มาก อาจารย์ทดลองแล้วเป็นผลดี

        คาถาทั้ง 6 ประการที่อาจารย์อธิบายมาร่วมชั่วโมง ฉันย่นย่อให้เหลือเพียงนาที รายละเอียดต่างๆ ที่อาจารย์เล่าให้ฟังเป็นความรู้ที่สนุกสนาน อาจารย์เป็นผู้สูงวัยที่แข็งแรง สดใส และพร้อมที่จะถ่ายทอดสิ่งดีๆ ให้ทุกคนตลอดเวลา

        “อย่าลืมนะ ทั้งหมดจะเกิดขึ้นได้ต้องมีความตั้งใจ มุ่งมั่น และมีความรักที่จะดูแลร่างกายนี้ ให้สามารถทำงานเพื่อสังคมและผู้อื่นต่อได้ เมื่อทำจนเป็นกิจวัตรประจำ จนเป็นเรื่องปกติ สิ่งเหล่านี้จะทำให้คนอายุยืน แข็งแรงและมีความสุข”

        กาแฟของอาจารย์หมดแล้ว ส่วนอเมริกาโนเย็นในแก้วกระดาษของฉันพร่องไปเพียงครึ่ง อากาศร้อนทำให้น้ำแข็งละลายรวมกับน้ำกาแฟ ฉันยกขึ้นจิบ รสขมนำ แต่เมื่อกลืนแล้วให้รสเปรี้ยวชุ่มคอ 

        นั่นอาจเหมือนความฝันของเราทุกคนก็ได้ ก่อนความฝันจะเกิดขึ้นจริง ชีวิตคงต้องผ่านการเคี่ยวกรำมาอย่างหนักหน่วง ลิ้มรสความขมจริงจัง 

        แต่เมื่อผ่านไปแล้ว ไม่ว่าจะประสบความสำเร็จหรือไม่ ทุกอย่างล้วนเป็นบทเรียนรสเปรี้ยวที่ทำให้ชุ่มคอ และต่อให้ดื่มอีกกี่ครั้ง ก็จะวนรสชาติอย่างนี้ ไปจนหมดแก้ว 

        แต่หากไม่ยอมผ่านความขม ทิ้งกาแฟไปเสียก่อน ฉันคงไม่มีทางรู้ว่า รสเปรี้ยวที่ชุ่มคอ เรียกความสดชื่นได้นั้น มันเป็นอย่างไร

        เมื่อได้ดื่มกาแฟร่วมกับอาจารย์ยักษ์ – ฉันจึงเพิ่งเข้าใจ

แบ่งปันเรื่องราวนี้:
เรื่องโดย

ศรัญญา อ่าวสมบัติกุล

กองบรรณาธิการ นิตยสาร a day BULLETIN ปัจจุบันดำรงตำแหน่งคุณแม่ half time เลี้ยงลูกชายวัยเบบี๋ครึ่งหนึ่ง อีกครึ่งหนึ่ง (ของชีวิต) ต้องปั่นต้นฉบับส่งให้คุณอ่านกันรัวๆ

ภาพโดย

กฤตธกร สุทธิกิตติบุตร

หัวหน้าช่างภาพกอง a day BULLETIN