ภาณุ บุรุษรัตนพันธุ์ | ทอม แฮงก์ส เรื่องสั้น งานแปล และบาร์ดีๆ ให้ใจได้ชื่นฉ่ำ

The Guest
3 Jul 2019
เรื่องโดย:

ทรรศน หาญเรืองเกียรติ, ธนดิษ ศรียานงค์

ชีวิตการทำงานและวัยที่ต้องรับผิดชอบกับอะไรหลายๆ อย่างมากขึ้น เรียกร้องให้เราอยากหาสถานที่ผ่อนคลายหลังเลิกงาน และหลายๆ คนก็มักจะไปปลดปล่อยความเครียดของตัวเองผ่านการนั่งดื่มเงียบๆ สักแก้วอยู่ตรงเคาน์เตอร์ในบาร์ร้านประจำก่อนกลับบ้าน ซึ่ง ภาณุ บุรุษรัตนพันธุ์ ผู้แปลหนังสือ UNCOMMON TYPE ที่แต่งโดย ทอม แฮงก์ส ก็บอกเราว่า บางครั้งชีวิตก็แค่ต้องการดื่มอะไรดีๆ สักแก้วสองแก้วก่อนออกจากร้านแล้วไปใช้ชีวิตต่อ

UNCOMMON TYPE

 

พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์เพื่อการฟื้นฟูใจ

     “Sanctuary สำหรับผมคิดว่าเป็นเรื่องของสภาวะหรือเหตุการณ์ที่อยู่ในสถานที่นั้น ที่เมื่อเข้าไปแล้ว ตอนเดินกลับออกมาเราจะมีความสุขมากกว่าตอนที่เดินเข้าไป อดีตนักเขียนคอลัมน์ไลฟ์สไตล์บอกเราถึงความหมายของคำนี้ พร้อมกับเสริมว่า การได้ดื่มเครื่องดื่มดีๆ ได้คุยกับคนแปลกหน้าบ้าง เราก็จะมีความสุขและมีพลังมากขึ้น “แต่ไม่ใช่ว่าดื่มจนเมาหยำเปนะ เขาหัวเราะ

     “นั่งอยู่ในบรรยากาศเงียบๆ มีเพลงคลอเบาๆ กับเครื่องดื่มดีๆ สักแก้ว แค่นี้ก็เติมพลังให้ตัวเองได้แล้ว และความน่าสนใจอีกอย่างคือคนที่มานั่งดื่มในบาร์นั้นจะมีอยู่สองประเภทคือ คนที่เราเห็นแล้วรู้สึกรื่นรมย์น่ามอง และคนมาดื่มที่พร้อมจะเป็นมิตรกับเราอย่างง่ายดาย เพราะถ้าเรานั่งใกล้ๆ กันแล้วเราไม่คุยกันก็น่าเกลียด อาจจะมีการเริ่มต้นสนทนาว่าคุณดื่มอะไรครับ แล้วเราก็ตัดสินใจเองว่าจะคุยต่อหรือไม่คุยต่อ สำหรับผม การได้คุยกับคนแปลกหน้าเป็นเรื่องที่สนุก

     “เครื่องดื่มทำให้เรารู้จักกันง่ายขึ้นและพอรู้จักกันแล้วก็แยกย้าย เขาอมยิ้มเล็กๆ ซึ่งเราก็พอจะเข้าใจถึงความสัมพันธ์ที่ไม่ผูกพันแบบนี้ เพราะบางครั้งเราก็ต้องการแค่ใครสักคนคุยด้วยในเวลาสั้นๆ และไม่ต้องลงลึกมากให้ไม่สบายใจ การดื่มแบบเล็กๆ น้อยๆ ถือเป็นหนึ่งในวัฒนธรรมที่ต่างประเทศนิยม เพราะบางครั้งเราเองก็ไม่อยากไปนั่งกินข้าวกับเพื่อนอย่างเป็นเรื่องเป็นราว การชวนไปดื่มอะไรเย็นๆ กันสักแก้ว อัพเดตชีวิตกันนิดหน่อย ใช้เวลาไม่นานก่อนแยกย้ายจึงเป็นวิธีที่ลงตัว

     “เวลาผมไปทำธุระที่เมืองนอก แล้วอยากเจอเพื่อนหรือคนที่เคยร่วมงานกัน แต่ไม่มีเวลาพอที่จะกินข้าวหรืออาจจะเกรงใจเขา เพราะการที่จะนัดใครออกมากินข้าวสักมื้อบางทีก็เป็นเรื่องใหญ่เหมือนกัน เพราะบางคนเขาก็มีครอบครัว ผมก็ใช้การนัดไปดื่มกันสักแก้ว พอได้ดื่มก็รู้สึกชื่นใจ ได้รู้สึกปลดปล่อย ดื่มกันคนละแก้วก็จบ แล้วต่างคนก็ต่างไปหาที่กินข้าวกันเอง

 

UNCOMMON TYPE

 

UNCOMMON TYPE: some stories | พิมพ์ (ไม่) นิยม

     แม้บาร์จะเป็นสถานที่ช่วยให้เขาสามารถหลุดจากเรื่องยุ่งเหยิงในชีวิตประจำวันได้สักพัก แต่กับบางคนการดื่มก็อาจจะไม่ใช่เรื่องที่เข้าทางของเขาเท่าไหร่นัก แต่ถ้าเป็นหนังสือดีๆ สักเล่มนั้นก็ไม่แน่ ซึ่งเขาก็พยักหน้าเห็นด้วย

     “หนังสือในปัจจุบันก็สะท้อนความคิดและชีวิตของคนในยุคนี้ ที่เขาต้องการคำตอบที่อยากได้ทันที เปิดอ่านแล้วก็คลิกเหมือนกับเป็นโค้ชชีวิตของเขาได้ สำหรับผม ในฐานะคนแปล UNCOMMON TYPE รู้สึกอยากจะซัดหน้า ทอม แฮงก์ส สักเปรี้ยง เพราะเขาแต่งเรื่องได้เก่งกาจจริงๆ จนแทบอยากจะกราบ แต่ละเรื่องอยากถามพี่เขาจริงๆ ว่าขมวดมาจบแบบนี้ได้อย่างไร

     “คนที่จะเขียนหนังสือได้สนุก คุณสมบัติหนึ่งคือต้องเป็นคนช่างสังเกต นี่คือสิ่งที่นักแปลรุ่นใหญ่คนนี้บอกกับเรา โดยเขาเล่าว่าคุณสมบัตินี้จะอยู่ในตัวของนักแสดงมากฝีมือด้วย เพราะถ้าไม่เป็นคนช่างสังเกตก็จะแสดงออกมาไม่ได้

     “อย่าง เควิน สเปซีย์ หรือ เบเนดิกต์ คัมเบอร์แบตช์ เวลาที่เขาให้สัมภาษณ์ตามรายการต่างๆ พิธีกรชอบให้เขาทำท่าเลียนแบบนักแสดงคนอื่น เขาก็สามารถทำได้เหมือนมาก นี่คือการช่างสังเกตและเอาข้อมูลที่เก็บได้แสดงออกมา คนดูก็ประทับใจ

     “ทอม แฮงก์ส เอาความช่างสังเกตนี้มาใช้ในงานเขียนเรื่องสั้นของเขาด้วย เช่น เรื่องหนึ่งที่เกี่ยวกับเหตุการณ์วันคริสต์มาสในประเทศเยอรมนี ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สองที่ทหารกำลังรบกันอยู่ ถ้าเราหาข้อมูลก็จะรู้ว่า ทอม แฮงก์ส เป็นคนที่อินกับเรื่องสงครามโลกครั้งที่สองมาก เขาเป็นทั้งโปรดิวเซอร์และนักแสดงนำในหนังเรื่อง Saving Private Ryan ซึ่งหนังเรื่องนี้เกิดขึ้นเพราะว่าเขาไปคุยกับ สตีเวน สปีลเบิร์ก คุยกับคนนั้นคนนี้ จนหนังเรื่องนี้ได้สร้างขึ้นมา บางเรื่องก็มีฉากเกี่ยวกับการใช้กระดานโต้คลื่น เมื่อค้นข้อมูลก็พบว่าสมัยหนุ่มๆ เขาก็เล่นเซิร์ฟบอร์ดด้วย

     “หรือบางเรื่องที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับวงการบันเทิง เขาก็เหมือนรู้ว่าคนสมัยนี้เป็นคนขี้เบื่อ ไม่สามารถอ่านอะไรยาวๆ ได้ เขาก็เขียนเป็นเรื่องสั้นแบบธรรมดาบ้าง เรื่องสั้นแบบย้อนยุคบ้าง เขียนเป็นเรื่องสั้นโลกอนาคตไซ-ไฟ โดยใช้รูปแบบของบทความหนังสือพิมพ์ บทความที่แบบคอลัมนิสต์หัวกะทิเขียนแสบๆ คันๆ ซึ่งมีบทความประมาณนี้ 4-5 บท แทรกอยู่ในหนังสือเล่มนี้

     เรื่องสั้นต่างๆ ที่อยู่ใน UNCOMMON TYPE จะมีบรรยากาศของยุคสมัยตั้งแต่ยุคอดีตจนถึงโลกอนาคตที่แตกแยกเป็นเอกเทศไม่ข้องเกี่ยวกัน ซึ่งในมุมมองของมือแปลวรรณกรรมอเมริกันสะท้อนยุคสมัยคนนี้ มองว่าคนที่จะอ่านหนังสือเล่มนี้สนุกน่าจะเป็นคนที่อายุ 35 ปีขึ้นไป

     “ผมไม่คิดว่าเด็กๆ จะชอบหนังสือเล่มนี้ เพราะเขามีโลกของวัยรุ่นอยู่ กำลังมุ่งมั่นอยากทำอะไรใหม่ๆ ตื่นเต้นกับสิ่งใหม่ๆ ซึ่งโลกของเขาก็จะไม่เหมือนกับโลกของเราเลย แต่ผมก็เชื่อว่ายังมีเด็กบางคนจะสนใจหนังสือเล่มนี้ เพราะก็มีเด็กที่ชอบอะไรแปลกประหลาดอยู่เหมือนกัน (หัวเราะ) หนังสือเล่มนี้ก็จะเป็นของประหลาดของเขา แต่คนที่จะชอบหนังสือเล่มนี้จริงๆ น่าจะเป็นคนที่อายุเยอะสักหน่อย โตมากับ ทอม แฮงก์ส เป็นคนที่อยู่ในวัยที่ยังอ่านหนังสืออยู่

 

UNCOMMON TYPE

 

เดียวดายในความโรแมนติก

     ในหนังสือ UNCOMMON TYPE: some stories นอกจากเครื่องพิมพ์ดีดที่ตัวทอม แฮงก์ส เองเป็นคนสะสมและนำมาปรากฏอยู่ในเรื่องสั้นทุกตอนแล้ว ยังมีเรื่องของบรรยากาศและกาแฟที่เขาหลงใหลแทรกอยู่ในบางเรื่องเหมือนกัน

     “ผมชอบที่เขาบรรยายไว้ว่า ตื่นขึ้นมาตอนเช้าได้กลิ่นกาแฟลอยข้ามแม่น้ำมาจากฝั่งนิวเจอร์ซีย์ เพราะตรงนั้นมีโรงคั่วกาแฟตั้งอยู่ คำบรรยายนี้ทำให้เรายิ่งเชื่อว่า ทอม แฮงก์ส นั้นเก่งกาจในการเล่าเรื่องอย่างเหลือเชื่อ

     “คุณรู้ไหมสิ่งที่ทอม แฮงก์ส เขียนในหนังสือเล่มนี้ทำให้ผมเห็นอีกมุมที่แสดงถึงความเป็นมนุษย์ของเขา เราพยักหน้าด้วยความอยากรู้ 

     “ถ้าได้อ่านหนังสือเล่มนี้ คุณจะสัมผัสได้ว่า ทอม แฮงก์ส เป็นคนน่ารัก นิสัยดี คบได้ และนอกจากนั้นเขามีความเห็นอกเห็นใจคน ไม่ตัดสินใคร ทอม แฮงก์ส ทำให้เราเข้าใจมนุษย์มากขึ้น นี่คือความเป็น sanctuary ที่ดีมากถ้าเราได้เข้าไปอยู่ในโลกของคนที่ไม่ตัดสินใคร ทำให้เราได้อยู่ห่างจากโลกบ้าๆ ที่เจออยู่ในทุกวันนี้ เมื่อพูดจบพี่ตึ๋งของเราก็หัวเราะออกมา

     เราจึงถามกลับไปว่าเพราะโลกมันบวมๆ เซ็งๆ แบบนี้ใช่ไหม คนเราถึงต้องมีพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ให้ตัวเอง และการที่เขาเลือกมานั่งดื่มเงียบๆ ในบาร์ก็เป็นการทำให้ชีวิตได้หลุดออกมาจากความเป็นไปรอบตัวได้สักระยะ

     “ผมชอบบรรยากาศและการนั่งดื่มในบาร์คนเดียว เพราะไม่ได้กระแทกกระทั้นตัวเราเพื่อความเมาจนเกินไป เป็นคนละบรรยากาศของการสังสรรค์

     ภาพของผู้ชายที่นั่งครุ่นคิดอะไรเงียบๆ คนเดียว โดยมีแก้วใส่เครื่องดื่มสีทองวางอยู่ตรงหน้า บางครั้งก็ยกขึ้นมาจิบช้าๆ บางอารมณ์ก็ซดรวดเดียวหมด ณ วินาทีนั้น เราอยากรู้มากๆ ว่าสำหรับตัวนักเขียน อารมณ์แบบนี้มีผลต่อการสร้างสรรค์ผลงานไหม

     “โอ้ย! ผมไม่ใช่เฮมิงเวย์หรอกนะ เขาหัวเราะลั่น เหมือนกับรู้ว่าภาพในหัวของเราคือ เออร์เนสต์ เฮมิงเวย์ นักเขียนชาวอเมริกันผู้โด่งดัง

     “ผมก็คิดอะไรเพลินๆ ไปเรื่อยเปื่อย เรื่องงานไม่คิดเลยเพราะว่าเราเขียนไม่ได้หรอก เราไม่ใช่นักเขียนติดเหล้า (หัวเราะ) จะได้ดื่มเหล้าก่อนให้มือหายสั่นถึงจะเขียนได้ ผมก็นั่งฟังเพลงไป ดูนั่นดูนี่ไป คุยกับคนข้างๆ บ้าง ถ้าไม่อยากคุยก็หันไปเล่นโทรศัพท์ ผมชอบตอนตัวเองนั่งอยู่ในบาร์ เพราะจะได้มีโอกาสที่เราได้นั่งเท่ๆ สักชั่วโมงสองชั่วโมง พอออกจากร้านไปก็เป็นคนธรรมดา ผมไม่เคยได้ไอเดียดีๆ จากในบาร์เลยนะ แต่ทุกครั้งที่เข้าไปในบาร์แล้วผมจะสบายใจขึ้นมากจริงๆ

 

UNCOMMON TYPE

 

พาตัวเองไปอยู่ในที่ที่เหมาะสม

     ตอนแรกเข้าใจว่าบาร์จะเป็นสถานที่ที่ทำให้เขาคลายความกังวลจากช่วงวัยที่มากขึ้นและความสั่นคลอนของสื่อสิ่งพิมพ์ที่เหมือนเป็นโลกเก่าที่ค่อยๆ ผุพังลงไปเรื่อยๆ รอวันแหลกสลายไป เราแซวพี่ตึ๋งไปแบบนี้

     “ผมไม่ค่อยกลัวนะ พร้อมกับแซวเรากลับว่าจริงๆ แล้วคนที่กลัวคือเราใช่ไหม ซึ่งก็ยอมรับว่าใช่

     “ผมเป็นคนปรับตัวง่ายอยู่แล้ว พออายุมากขึ้นก็ทำให้ไม่ค่อยกลัวอะไร ถ้าจะกลัวก็กลัวแค่เรื่องความเจ็บป่วยของร่างกายเพียงอย่างเดียว อาจเป็นเพราะว่าผมลาออกจากนิตยสาร เอสไควร์ ประเทศไทย ตอนที่ไม่มีภาระอะไร จริงๆ ตอนนี้ผมกลับคิดด้วยซ้ำว่าเราไม่ควรซื้อบ้านเป็นของตัวเอง ควรเช่าเขาอยู่ดีกว่า

     เราเข้าใจความหมายที่เขาพูด เพราะตอนนี้ที่อยู่อาศัยราคาถีบตัวขึ้นสูงมาก และเมื่อถึงเวลาก็ต้องมาปวดหัวกับภาระของการซ่อมแซมต่อเติมบ้านที่ทรุดโทรมลงเรื่อยๆ เมื่อคำนวณค่าใช้จ่ายแล้วไปๆ มาๆ การเช่าบ้านอยู่อาจจะมีราคาที่ต้องจ่ายน้อยกว่าด้วยซ้ำ

     “การซื้อที่อยู่อาศัยทุกวันนี้ไม่ค่อยสมเหตุสมผล บ้านที่พอจะซื้อไหวก็อยู่ซะไกล เวลาเข้ามาในเมืองก็ลำบาก ถ้ารถไม่ติด ขับรถเข้าเมืองแค่ครึ่งชั่วโมงก็โอเค แต่ทุกวันนี้ไม่ใช่อย่างนั้น คอนโดมีเนียมตอนนี้ก็มีขนาดเล็กลงเรื่อยๆ แทบจะเล็กกว่า 20 ตารางเมตรแล้วด้วยซ้ำ ถึงเขาจะจัดสรรพื้นที่และมีฟังก์ชันที่อยู่แล้วลงตัวก็ตาม แต่ห้องก็เล็กจนทำให้เราต้องออกมาอยู่ข้างนอกใช้ชีวิตข้างนอก ห้องมีเอาไว้นอนอย่างเดียวจริงๆ

     เพราะอย่างนั้นไงเราจึงต้องมีบาร์ดีๆ ใกล้บ้านเพื่อหลบเข้าไปอยู่ใน sanctuary ของตัวเองสักพักก่อนเข้าบ้าน เราตอบไปพร้อมกับหัวเราะลั่นให้กับความจริงของชีวิตข้อนี้

     “ข้อเสียอย่างหนึ่งในบ้านเราคือไม่ค่อยมี neighborhood bar ดีๆ กระจายให้ทั่วๆ ส่วนใหญ่จะกระจุกเป็นโซนๆ มากกว่า ลองดูอย่างในซีรีส์ของประเทศญี่ปุ่น ที่เขามักจะมี neighborhood bar อยู่ใกล้ๆ เวลาตัวละครกลับบ้านก็จะแวะที่บาร์ปากซอยก่อน คุยกับลุงคนนั้น ฟังคนนี้เล่าปัญหานิดหน่อย ปรับทุกข์กันไป ถ้าคุยกันถูกคอเจ้าของร้านก็ให้ฟรีอีกแก้วอะไรประมาณนี้ ถ้าบ้านเรามีบาร์เล็กๆ ที่เป็นมิตรแบบนี้เยอะๆ ก็คงดี

     อย่างน้อยก็ได้แวะจิบเหล้าบ๊วยสักแก้วหรือวิสกี้ ออน เดอะ ร็อก สักนิดให้คอร้อนผ่าวๆ หลังจากโหมงานมาทั้งวัน แล้วค่อยเดินเข้าบ้าน ความยุ่งเหยิงที่สุมรุมอยู่ในหัวก็แทบจะมลายหมดสิ้นแล้ว แต่ตอนนี้เรารู้แล้วว่า sanctuary ของตัวเองอยู่ที่ไหน ที่แน่ๆ ตรงนั้นต้องมีหนังสือ UNCOMMON TYPE: some stories เล่มนี้อยู่ด้วย

 

UNCOMMON TYPE

 

UNCOMMON TYPE: some stories | พิมพ์ (ไม่) นิยม

     รวมเรื่องสั้น 17 เรื่อง ฝีมือเขียนของ ทอม แฮงก์ส ที่จะพาคุณไปพบว่าเขาเป็นอะไรซึ่งมากกว่าดาราที่เก่งและนิสัยดี ถ้าคุณคิดว่าเมื่อดาราลุกขึ้นมาเขียนหนังสือ เรื่องที่เขียนคงวนเวียนอยู่กับตัวตน มุกตลก ข้อมูลชีวประวัติซ่อนเร้น เรื่องซุบซิบที่ The Hollywood Reporter ยังไม่เคยรายงาน บอกได้ว่าไม่ใช่อะไรแบบนั้นเลย

     เพราะ UNCOMMON TYPE: some stories เป็นเรื่องแต่งล้วนๆ หลากเนื้อหา หลายลีลา บางเรื่องมาในรูปแบบของเรื่องสั้นทั่วไป บางเรื่องเพี้ยนมาในรูปแบบของบทความหนังสือพิมพ์ประเภทแสบๆ คันๆ ในรูปแบบของนิยายวิทยาศาสตร์ แถมด้วยเรื่องหนึ่งที่เขียนในรูปแบบของบทหนัง โดยที่ทุกเรื่องจะมีเครื่องพิมพ์ดีดมาเกี่ยวข้อง

     สั่งซื้อได้ที่ https://godaypoets.com/product/uncommon-type

 

*ขอบคุณ : Cafe Thieves and Bar เอกมัย 12 เอื้อเฟื้อสถานที่

 


อ่านการตามหาพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ของนักเขียน/นักแปล สำนักพิมพ์ a book เรื่องอื่นๆ ได้ที่

     – ฟาน.ปีติ | ตามอลิซในดินแดนแห่งความเป็นจริง เพื่อค้นหาที่พักใจและทำให้ชีวิตมีชีวา

     – วีรนาถ โชติพันธุ์ | หากโลกนี้ไม่มีหนังสือก็ไม่เป็นไร เพราะการอ่านจะอยู่คู่ทุกคนตลอดไป

     – ชนัญญา เตชจักรเสมา | พาตัวเองออกไปอยู่ในที่ที่แตกต่าง แล้วจะค้นพบค่าของสิ่งที่คุ้นเคย

แบ่งปันเรื่องราวนี้:
เรื่องโดย

ทรรศน หาญเรืองเกียรติ

หมาป่าขาวล่ำขนาดสามคนโอบของหมู่บ้านบุญละติน (a day BULLETIN) รักการติดตามคาเมนไรเดอร์ยุคเฮย์เซย์ พอๆ กับการออกเดินทางไปเพื่อหาเรื่องราวสนุกๆ มาเล่าให้กับคนอ่านในทุกสัปดาห์ ,, IG/Twitter : @Matt_Doraemon

เรื่องโดย

ธนดิษ ศรียานงค์

ช่างภาพที่ชอบการเดินทาง แต่จำทางไม่ค่อยได้ นิ่งเป็นหลับ ขยับเป็นหลง